“Cambiar a hora dúas veces ao ano xa non ten sentido“. Con esa frase, o presidente do Goberno Pedro Sánchez comezou relatando a súa proposta de deixar atrás os cambios de hora. Así, o do próximo sábado, no que ás tres da madrugada serán as dúas, podería ser o último. Pero isto deixa unha pregunta: en caso de cambiar a hora, debe ser para manter o horario de inverno ou para establecer o de verán? Que convén máis en Galicia?
“O horario de inverno provoca que amañeza máis cedo, algo que facilita o espertar natural do organismo e mellora a produción de cortisol matinal“, explica Fernando Vázquez, que destaca o papel que ten para regular o reloxo biolóxico do corpo. A maior sincronía do corpo coas fases de luz e escuridade é positivo, destaca, que pode axudar tamén a ter un sono máis reparador. Pero, por outra banda, a actividade social pode ser menor porque a exposición á luz solar tamén o é. Isto pode diminuír un pouco a produción de serotonina, que é a hormona relacionada co estado de ánimo, segundo apunta, algo que pode reforzar a tristeza estacional.
Menos popular, pero mellor para a saúde
O horario de inverno é o que está máis preto do que corresponde xeograficamente a Galicia. Toda España está teoricamente situada no fuso no que está Portugal ou Reino Unido (GMT), pero a normativa actual establece que a mesma hora de Berlín ou Varsovia (GMT+1). Porén, no caso de Galicia, está case dúas horas mal con respecto aos fusos. De tomar a decisión en base aos fusos internacionais, manter o horario de inverno sería o máis lóxico para todo o país. Manter o de verán sería, en realidade, como estar noutro fuso horario aínda máis lonxe (GMT+2). Sería ter dúas horas máis do que corresponde en España e tres horas máis nalgúns puntos de Galicia. Ante isto, algúns países o que fan é establecer unha hora distinta nalgúns dos seus territorios, malia que no caso de Galicia parece improbable dado que non hai declaracións políticas previas que indiquen que ese vaia ser o camiño. “No caso de España en xeral pero máis especificamente de Galicia sería fantástico que fose a hora de Portugal e Reino Unido“, asegura.
Por outra banda, o horario de inverno non é do gusto de todos, porque anoitece máis cedo. Unha consecuencia que será moi visible co cambio de hora que terá lugar o próximo domingo 26 de madrugada, cando ás tres serán as dúas. Isto implicará que amencerá ás 8 da mañá e anoitecerá antes, ás 18:36. Día a día, os días serán máis curtos e anoitecerá ás 18:00. É un dos motivos polos que a maioría dos que responderon a enquisa de WhatsApp de GCiencia, respondeu que prefería quedar co horario de verán (GMT+2).
Un dos problemas de manter o horario de verán é que en decembro non amencería ata as 10.00. A cambio, sería de día ata as 19.00. Porque ese é un dos puntos: Galicia ten unha variabilidade de luz entre verán e inverno de ata seis horas. Mentres que en xuño de 2025 hai máis de 15 horas de luz, en inverno hai só nove. O que si é popular é o propio cambio de hora: sete de cada dez galegos queren poñerlle fin, segundo os datos rexistrados en 2023. “O máis importante é a sincronía co reloxo biolóxico”, destaca Vázquez, que recorda por outro lado que no caso de Galicia é aínda máis adecuado o horario de inverno.
O último cambio de hora?
O motivo que aduce Sánchez para suprimir os cambios de hora, unha decisión que provoca certa división no eido científico, son os estudos que apuntan que o cambio afecta negativamente á saúde. Un estudo publicado en setembro nos Estados Unidos, por exemplo, afirmaba que non cambiar a hora en verán nin en inverno diminuiría os infartos cerebrais e ata a taxa de obesidade. O documento afirmaba que idealmente se mantería o horario de inverno, malia que permanecer co horario de verán tamén sería positivo. Algúns expertos rebaten a medida, asegurando que as consecuencias son demasiado pequenas e que outros factores, como viaxar lonxe ou un cambio de horario laboral tamén ten unha incidencia (malia que moi pequena). Vázquez si apunta a que o cambio de hora si pode xerar algún problema máis naquelas persoas con problemas de sono.
Un dos motivos orixinais desta medida, implementada en 1940 e que algúns expertos vinculan cun de achegamento do réxime de Franco ao de Hitler, é o aforro de electricidade. A medida segue a ter un efecto positivo neste aspecto, pero cada vez máis marxinal. Un estudo do Instituto Enerxético de Galicia realizado hai catro anos apuntaba a un aforro do 0,4% grazas á medida. En calquera caso, Vázquez destaca que é un debate no que todo o mundo pode ter unha argumentación razoada. Unha discusión que pode chegar pronto á súa fin, xunto coa costume de cambiar dúas veces ao ano as agullas dos reloxos.
