O epicentro do fenómeno astronómico está, indiscutiblemente, na cidade da Coruña. A eclipse total de Sol que mergullará o territorio na escuridade durante arredor un minuto e 51 segundos. Así, o enclave herculino será un dos primeiros puntos de Europa onde se produza a ocultación total, xa que o fenómeno avanza de oeste a leste, o que o converte no quilómetro cero da eclipse. “A Coruña será un dos lugares onde o Sol estea máis alto no horizonte”, explica Marcos Pérez Maldonado, director dos Museos Científicos Coruñeses, entre os que se atopa o planetario da Casa das Ciencias.
A eclipse total producirase pouco antes das 20:30 horas, en pleno verán, polo que o Sol estará a só 12 graos sobre o horizonte, un dos principais condicionantes deste fenómeno en 2026. “Un pouco máis de altura favorece a observación”, sinala Pérez Maldonado. Así, a eclipse entrará pola Coruña e avanzará pola península en poucos minutos, ata chegar a Mallorca, onde o Sol xa estará moito máis baixo, a apenas dous graos sobre o horizonte.
Segundo explica Marcos Pérez, “as eclipses totais son todas diferentes, pero sempre espectaculares”. Entre os factores que varían está a duración da totalidade hora do día na que se producen. A do 12 de agosto de 2026 comezará ás 19:31 horas, alcanzará o seu máximo ás 20:28 e rematará ás 21:22. Isto converte á Coruña no destino perfecto para as persoas que queiran ver o fenómeno cunha perspectiva inédita.
Unha infraestrutura completa
Os amantes da astronomía, en ocasións, viaxan a lugares remotos e con poucas comunicacións para observar eclipses. Con todo, segundo sinala Marcos Pérez, A Coruña é unha cidade cunha “infraestrutura turística formidable” e unhas “comunicacións espléndidas”. Estes parámetros facilitan a planificación para o día da eclipse. Ante a gran cantidade de persoas que se espera que cheguen á comunidade, xa está en marcha un dispositivo completo que inclúe desde previsións de tráfico ata información meteorolóxica.
A Coruña conta cunha particularidade destacada: unha rede de museos científicos que leva meses traballando na divulgación para que todo o mundo saiba que vai ocorrer na tarde do 12 de agosto. Marcos Pérez indica que, desde o planetario, reciben numerosas consultas de persoas de toda Galicia e Portugal que están a planificar a súa visita á cidade e preguntan se se trata dun bo lugar desde o que gozar da eclipse. A resposta é afirmativa.
De feito, o Concello da Coruña puxo en marcha unha ferramenta en liña que permite comprobar os lugares desde os que se poderá observar mellor a eclipse. “O ideal é que as persoas que vivimos na cidade gocemos da eclipse nalgún lugar cerca da nosa casa, en compañía de familia e amigos. Quen nos visite tenderán a concentrarse nos espazos máis céntricos, como o paseo marítimo, que seguramente experimenten aglomeracións que os fagan desaconsellables para persoas maiores ou os máis pequenos”, sinala Marcos Pérez. Así, o mapa municipal permite localizar puntos accesibles distribuídos polos distintos barrios da cidade.
Aviso: antelación
Un aviso claro é planificar con antelación. “É previsible que haxa problemas de tráfico durante todo o día”, explica Pérez Maldonado, “cómpre chegar cedo ao lugar escollido para a observación e levar auga, alimentos e abrigo pensando en pasar alí boa parte do día”. Nese sentido, tamén advirte sobre a importancia de comprobar a seguridade dos lugares escollidos para observar o fenómeno: “Con independencia dos operativos que organicen as distintas administracións, temos que asumir que algúns espazos, como os cercanos a cantís, poden non reunir as condicións de seguridade necesarias“, sinala. A isto súmase a necesidade de preservar os espazos naturais que se visitan, especialmente nun territorio como A Coruña, cunha costa tan salvaxe que ofrece enclaves únicos.
Cómpre salientar tamén a importancia de adoptar medidas de protección adecuadas. “A beleza das eclipses non están tanto na ocultación do disco solar como na apreciación dos cambios na luz e a temperatura ambiental, nas sombras e a paisaxe. Se alguén quere mirar directamente ao Sol para ver como avanza a ocultación debe empregar lentes específicas para eclipses, que non se poden combinar con binoculares, prismáticos ou telescopios”, apunta o director. No caso dos máis pequenos é mellor utilizar sistemas de proxección para observación indirecta, como os que se aprenden a fabricar nos talleres da Casa das Ciencias.
A suma de todos estes factores fan da Coruña o punto estratéxico perfecto para observar a eclipse do 12 de agosto.
