A aplicación de ciencia cidadá Mosquito Alert notificou a aparición do primeiro caso de mosquito tigre (Aedes albopictus) na zona de Vigo deste ano. En concreto, o insecto foi identificado por un usuario no barrio de Teis e a avaliación dun experto confirmou a presenza da especie invasora. Con este novo caso, xa son quince os mosquitos tigre que se identificaron nesta tempada na rexión de Galicia. Aínda que a práctica totalidade deles sitúanse na zona de Tirán, en Moaña, a aparición do Aedes albopictus en Vigo parece apuntar a que a especie volverá aparecer neste 2024 nos mesmos lugares nos que se detectou en 2023.
Unha aparición que non causou sorpresa
O mosquito tigre chegou a Galicia por primeira vez no verán do ano pasado e detectouse grazas aos avisos de Mosquito Alert. Os primeiros exemplares atopáronse no mes de agosto no concello de Moaña, e nos meses seguintes detectáronse máis nas zonas de Cangas, Vigo, Redondela e Vilaboa. A chegada desta especie invasora a Galicia non estrañou á comunidade científica. De feito, a Rede Galega de Vixilancia de Vectores (ReGaViVec) leva xa tempo colaborando con Mosquito Alert na vixilancia e na preparación de trampas para estes insectos.
En España detectáronse por primeira vez no ano 2004, e ata o de agora identificouse a súa presenza en máis de 40 provincias españolas. “Era esperable que estivera presente“, admite a subdirectora xeral de Programas de Control de Riscos Ambientais para a Saúde, Inés Mato. A experta da Consellería de Sanidade admite que é moi difícil erradicar a presenza deste mosquito unha vez se establece nun territorio. Os esforzos das autoridades sanitarias, da comunidade científica e da propia cidadanía, di, deben centrarse en previr a súa expansión a outros territorios.
Unha singularidade dos mosquitos tigre é que non adoitan reproducirse en grandes masas de auga corrente: prefiren charcos ou pequenos espazos de augas estancadas, como poden ser os recipientes nos que beben as mascotas. Isto complica a labor de prevención xa que, segundo Mato, “ata o 80% dos focos de cría están en casas particulares“. De feito, a ampla experiencia doutras rexións de España como o Levante, onde a especie se asentou hai anos, demostra que a gran maioría dos mosquitos tigre crían en espazos privados, limitando moito a marxe de actuación das autoridades sanitarias.
A situación do dengue en Galicia
A perigosidade do mosquito tigre é que é un potencial transmisor de enfermidades causadas por virus como o dengue, o chikungunya ou o zika. Polo de agora non hai unha gran densidade desta especie invasora en Galicia, pero unha vez se establece o insecto, existe un maior risco de que aparezan estas enfermidades.
A Consellería de Sanidade rexistrou nos últimos seis meses ata 14 casos de dengue en Galicia, mais a totalidade dos contaxios son importados, xa que as persoas contraeron a enfermidade noutros países onde o dengue é endémico. “Antes da chegada do mosquito tigre a Galicia, o risco de transmisión era cero. Agora temos o vector, como noutras partes de España e de Europa, e pode haber algunha probabilidade pero, por agora, é moi baixa”, explica Mato.
