Dende abellas ata medusas: que fago se me pica un becho este verán?

O verán é época de praias, piscinas, excursións, viaxes e paseos pola montaña. Pero tamén é o mellor momento do ano para carrachas, avespas, medusas e mosquitos. Con esta guía saberemos que facer (e que non) se temos un encontro indesexable cun destes animais: o primeiro paso, manter a calma.

E se me morde unha carracha?

Neste caso hai que distinguir dúas posibilidades: que a carracha aínda estea enganchada á nosa pel ou que se xa marchou.

Publicidade

Se atopamos unha carracha enganchada, como explicabamos neste artigo, pódese utilizar unha pinza de bordo romo para collela con coidado, sen rompela, e sacala tirando cara a arriba. É importante evitar outras formas de extracción tradicional (aceite, algodón con alcol, tesoiras, calor ou mesmo tirar delas cos dedos) porque poden facilitar o contaxio dos patóxenos que puidese ter o animal. En caso de non saber ou querer facelo, deberemos acudir a un centro de saúde.

Nunca hai que esperar a que se desprenda por si soa, senón extraela canto antes, xa que o risco de infección aumenta co tempo. Tamén é importante conservar a carracha porque pode ser de gran axuda para os médicos e axudar ao diagnóstico en caso de enfermidade. Pódese conservar nun bote con papel húmido.

Publicidade

O risco de desenvolver unha enfermidade tras unha mordedura de carracha é mínimo, pero é recomendable manterse en observación durante catro semanas por se aparecen manifestacións clínicas. Nese caso é necesario acudir ao médico —se non se fixo antes para a extracción do animal—.

E se me pica unha abella?

As abellas só poden picar unha vez debido ao seu aguillón curvado, que queda enganchado na vítima provocando a morte do insecto.

Aínda así, é boa idea afastarse da zona, por se houbese máis dispostas a atacar. Tras iso, o primeiro paso é quitar o aguillón, se segue sobre a pel. Para iso o mellor é rozalo coidadosamente coa uña ou unha gasa e non utilizar pinzas, que poderían facer que se liberase máis veleno.

A continuación, pódese aplicar unha bolsa con xeo para reducir a inchazón e tomar medicamentos contra a dor como ibuprofeno. É moi importante vixiar a persoa afectada por se sufrise unha reacción alérxica, sobre todo se recibiu moitas picaduras ou se se trata dun neno. Se a inflamación se estende a outras partes do corpo como a cara e o pescozo, ou mostra signos de dificultade respiratoria, náuseas, urticaria ou mareos, acude a Urxencias.

E se é unha vespa?

Os pasos que hai que seguir son similares aos da abella, coa condición de que estes insectos si que poden picar repetidas veces, polo que é aínda máis importante afastarse da zona.

É boa idea saber distinguir a vespa asiática do resto —moito máis grande e máis escura, polo que non debe confundirse co avispón europeo, de ton avermellado— porque a súa picadura é moito máis dolorosa e é máis probable que necesite atención médica. De momento, atópase só no norte de España, pero prevese que esta especie invasora se estenda por todo o país.

E se me toca unha medusa?

Como explicabamos neste artigo, a recomendación do Ministerio de Sanidade é avisar o socorrista canto antes ademais de:

• Lavar a zona con auga salgada, sen fregar. Non se debe usar auga doce porque as células da medusa poderían explotar e esparexer máis veleno.
• Se quedaron restos de tentáculos na pel, débense retirar con pinzas, non coas mans. Para acougar a dor e baixar a inflamación, pódese aplicar frío na zona afectada. Pero non por moito tempo (uns 15 minutos).
• Durante os primeiros días, é importante desinfectar a ferida con alcol iodado entre dous e tres veces ao día.
• Ademais, pódese utilizar algunha pomada con corticoesteroides ou tomar un antihistamínico baixo prescrición médica.
• Por último, as persoas con alerxias, os maiores ou os menores poderían necesitar atención especial. Se aparecen síntomas como náuseas, mareos, cambras musculares, cefaleas ou malestar xeneralizado débese acudir ao hospital e informar do tipo de medusa que puido producir a picadura.

Aínda que se popularizaron outros remedios, non todos son igual de recomendables. Os ouriños non son adecuados; o vinagre, en cambio, é moito máis ácido e si podería ser unha opción, aínda que o seu efecto é limitado.

E se me pican chinchas?

As picaduras das chinchas curan nunha semana e, aínda que molestas, non adoitan derivar en maiores problemas. Mentres tanto, podemos aplicar algo frío á zona afectada —manténdoa sempre limpa— e evitar rascar as feridas para que non se infecten. Se a dor é demasiado forte e impide durmir pódese utilizar unha crema con esteroides ou un antihistamínico seguindo os consellos do farmacéutico.

E un mosquito?

É importante non rascarse para que a picadura non se infecte. En lugar diso, é máis útil lavar a zona afectada e ao seu arredor con auga e xabón, como explicabamos neste artigo. A continuación, aplicar xeo ou xel frío durante dez minutos para reducir a inchazón e o proído. Pódese engadir unha pasta, mesturando unha cullerada de bicarbonato de sodio con auga, que pode axudar a mellorar os síntomas. Tamén se pode recorrer ás cremas antihistamínicas ou contra o proído que se venden sen receita.

E se me morde unha araña?

As mordeduras de araña son raras xa que, ao igual que as abellas e as vespas, só atacan cando senten un perigo. Isto, sumado a que son animais tímidos, fai que a maioría das veces que pensamos que nos mordeu unha araña en realidade esteamos equivocados. Ademais, e por sorte, na península ibérica non existen especies capaces de matar a unha persoa sa.

Se a especie non é perigosa —o máis probable no noso país— basta con limpar e desinfectar a zona afectada, aplicar frío e tomar un analxésico ou antiinflamatorio se fose necesario, de forma similar a con outras picaduras.