O equilibrio é unha habilidade fundamental que a miúdo damos por sentada e cuxa importancia vai máis aló de evitar que caiamos. De feito, estudos recentes demostraron que a capacidade de sosternos sobre unha soa perna pode ser un dos mellores indicadores físicos do estado xeral de saúde e a lonxevidade. E, ademais, é un test que todos podemos facer na casa.
O test dos 10 segundos
En 2022, unha famosa investigación que se publicou na revista British Journal of Sports Medicine revelou que a incapacidade para aguantar nesa posición polo menos 10 segundos asociábase cun risco de morte dúas veces superior en persoas a partir dos 50 anos. Tras avaliar a 1.702 individuos de entre 51 e 75 anos, os autores atoparon que quen non pasaban a proba tiñan unha taxa de mortalidade significativamente maior durante un seguimento de sete anos.
Un novo estudo realizado pola Clínica Mayo con 40 adultos sans maiores de 50 anos corroborou eses achados. Segundo as súas conclusións, publicadas en outubro de 2024 en PLOS One, a capacidade de manter o equilibrio sobre unha perna (especialmente sobre a non dominante) non só diminúe significativamente coa idade, senón que é o mellor indicador do envellecemento neuromuscular.
Ata o momento empregáronse outros parámetros como a marcha, a forza de agarre coa man ou a forza das pernas. Agora tense a certeza de que o equilibrio é o factor máis afectado pola idade, con cambios significativos con cada década de vida.
Así nos mantemos en pé
Para gardar o equilibrio mentres nos apoiamos no chan cun só pé é esencial recibir información sobre a orientación do corpo no espazo. Ademais, debemos xerar as contraccións musculares óptimas co fin de manter o ton postural e activar unha resposta coordinada dos nosos músculos que evite que caiamos.
O equilibrio depende de múltiples sistemas. Mentres que a visión proporciona datos sobre a posición e a contorna, o aparello vestibular (oído) detecta cambios na postura da cabeza e suple e complementa a falta de sinais visuais. Pola súa banda, o sistema propioceptivo ou somatosensorial informa sobre a posición das articulacións, o reparto do peso na planta do pé e o ton muscular.
En definitiva, todos estes sistemas envían información sobre a posición do noso corpo ao cerebro, que á súa vez lanza unha resposta automática para corrixir desequilibrios.
Pero a forza muscular tamén é importante, como sinala outro estudo, especialmente en persoas maiores. A diminución da mesma e da coordinación poden levar a un maior risco de caídas e lesións coa idade.
A medida que envellecemos, todos estes sistemas deterióranse, o que afecta a nosa capacidade de conservar o equilibrio. Ademais, condicións como a obesidade, enfermidades cardíacas, hipertensión e diabetes tipo 2 tamén a comprometen.
A importancia de exercitar o equilibrio
Afortunadamente, o equilibrio pódese mellorar coa práctica, realizando exercicios tan simples como parar sobre unha perna e camiñar en liña recta ou sobre superficies inestables. Tamén resulta esencial manter unha forza muscular adecuada. O ioga e o taichí, por exemplo, son excelentes para mellorar a estabilidade e a coordinación.
A expresión “o que non se usa pérdese” aplícase perfectamente no contexto da condición física corporal. A falta de exercicio e de diferentes estímulos corporais poden levar a unha diminución da forza muscular, da flexibilidade e do equilibrio. Manter unha rutina de exercicios resulta crucial para conservar esas habilidades e previr a deterioración física.
En suma, a capacidade de manter o equilibrio sobre unha perna revelouse como un indicador valioso da saúde e da lonxevidade. Por iso, incorporar exercicios de equilibrio na rutina diaria pode axudar a mellorar a estabilidade, reducir o risco de caídas e, en xeral, a envellecer saudablemente.
Cláusula de divulgación: As persoas asinantes non son asalariadas, nin consultoras, nin posúen accións, nin reciben financiamento de ningunha compañía ou organización que poida obter beneficio deste artigo, e declararon carecer de vínculos relevantes máis alá do cargo académico citado anteriormente.
