Expertos en saúde e nutrición apuntan como unha dieta pouco saudable e o sedentarismo provocan o envellecemento deste órgano. As carnes procesadas, os alimentos fritos, as bebidas azucradas ou as sopas envasadas poden afectar a saúde cardiovascular.
As enfermidades cardiovasculares foron a segunda causa de morte en España en 2023, cun 26,5% do total das defuncións. Entre os factores de risco que teñen un impacto negativo están o colesterol elevado, a presión arterial alta, a diabetes ou o sedentarismo.
No Día Mundial do Corazón, que se celebra cada 29 de setembro, a profesora dos Estudos de Ciencias da Saúde da Universitat Oberta de Catalunya (UOC) Gemma Chiva-Blanch lembra a importancia de coidar este órgano vital mediante unha alimentación saudable.
“Aínda que moitos alimentos achegan beneficios para o corazón, tamén hai outros que, consumidos en exceso, poden aumentar o risco de enfermidades cardiovasculares”, explica. A experta en nutrición destaca dez alimentos prexudiciais co obxectivo de concienciar sobre a importancia dunha dieta equilibrada.
Iso si, Chiva-Blanch resalta que a moderación e o equilibrio son clave para unha alimentación saudable. “Pódese gozar destes produtos de maneira ocasional e en porcións pequenas, sempre que se priorice unha dieta rica en alimentos frescos, cereais integrais e pouco procesados, e fontes de proteína magra, como o peixe ou as aves de curral sen pel e os legumes”, insiste.
Carnes procesadas e alimentos fritidos
O primeiro deles son as carnes procesadas: embutidos, salchichas, frankfurts, bacon e outras carnes procesadas conteñen altos niveis de graxas saturadas, sodio e algúns aditivos que poden aumentar o colesterol, a presión arterial e, por tanto, o risco de infarto.
Tamén as carnes vermellas que, malia ser unha fonte de proteínas e ferro, o seu consumo excesivo asóciase cun maior risco de enfermidades do corazón por mor do seu alto contido en graxas saturadas.
O mesmo ocorre cos alimentos fritos: as patacas fritas, bolos de vento, alimentos rebozados e outros produtos fritos, sobre todo con aceites industriais, que son ricos en graxas transxénicas e poden elevar o colesterol LDL (malo). Como a miúdo van acompañados dun alto contido en sal ou azucre e conteñen moitas calorías, poden aumentar o risco de obesidade, elevar a presión arterial e causar problemas cardíacos.
O azucre, un dos maiores inimigos
As bebidas azucradas, como refrescos, zumes envasados, bebidas enerxéticas e outras bebidas con alto contido de azucre engadido, contribúen ao aumento de peso, a diabetes e outros factores de risco para as enfermidades do corazón.
Da mesma forma, produtos de bolería industrial como galletas, pasteis, xeados, bombóns e outros produtos semellantes adoitan conter graxas trans, azucre engadido e calorías baleiras, que, do mesmo xeito que os alimentos fritos, poden afectar negativamente á saúde do corazón.
Igualmente, os cereais azucrados, especialmente os dirixidos ao consumo infantil, conteñen altos niveis de azucre engadido. Segundo a experta, habería que optar por cereais integrais con baixo contido en azucre e engadir froita fresca ou froitos secos para obter un almorzo saudable e nutritivo.
Sal e alcol en exceso
Con respecto ás pastas, sopas e cremas envasadas, estas conteñen altos niveis de sodio, que poden aumentar a presión arterial e o risco de problemas cardíacos. Igual ocorre con algunhas salsas comerciais, como o kétchup e a maionesa, ou as salsas para ensaladas, que poden conter altos niveis de azucre, sodio e graxas pouco saudables, que afectan a saúde do corazón se se consomen en exceso.
Hai que prestar atención aos aperitivos salgados, ricos en sodio e graxas pouco saudables, que poden elevar a presión arterial e aumentar o risco de enfermidades cardiovasculares.
Sen esquecernos do consumo de alcol. “A súa inxesta excesiva pode aumentar a presión arterial, debilitar o músculo cardíaco e contribuír a outros problemas de saúde que afectan o corazón”, engade Chiva-Blanch.
O envellecemento do corazón
Salvador Macip, catedrático dos Estudos de Ciencias da Saúde da UOC e experto en xenética molecular, indica que o corazón é especialmente sensible ás malas dietas e á falta de exercicio. “Se comemos demasiada graxa e levamos vidas sedentarias, a saúde do corazón reséntese, e os cambios que ven nel correspóndense aos dun envellecemento acelerado. Non ter a presión arterial controlada tamén actúa neste sentido”, advirte.
Para atrasar o devandito envellecemento, Macip remarca a importancia de manter unha dieta equilibrada e facer exercicio regularmente. “Nun futuro, é posible que teñamos fármacos que poidan retardar a dexeneración do corazón debida á idade, pero aínda se teñen que facer moitas probas”, afirma.
Malia que a xenética tamén ten un papel na saúde cardiovascular, hoxe en día é difícil calcular que porcentaxe é xenético e cal depende da contorna, porque ambas dimensións teñen unha influencia importante.
“Non sabemos aínda como medir exactamente o risco a longo prazo de ter problemas cardiovasculares; por tanto, o mellor que podemos facer todos é tentar levar unha vida o máis saudable posible”, conclúe Macip.
