Unha nova investigación na illa de Tambo, no concello de Poio, atopa restos do que podería ser un edificio relixioso do século VII. Trataríase do mosteiro de Santa María de Graza, destruído no ano 1589 polo corsario Drake.
As inspeccións realizadas recentemente acharon restos de muros e paredes en dúas zonas diferenciadas. Nun dos casos, estas ruínas coinciden co lugar ocupado polo mosteiro. A súa confirmación podería ser unha achega importante para incrementar o valor patrimonial do enclave.
Desde a asociación Irmandade Illa de Tambo, consideran “urxente” completar o mapa arqueolóxico do lugar, de cara a poder descubrir máis restos históricos. Ademais, consideran necesarias accións para xestionar as especies invasoras como os eucaliptais e para retirar refugallos da etapa militar.
Hai máis de seis meses, na última Comisión de Seguimento da Illa de Tambo, o Concello de Poio presentou un plan para lograr que o lugar fose Espazo Natural de Interese Local (ENIL). Esta declaración contou nun primeiro proceso co rexeitamento dalgunhas asociacións, xa que a creación de varias infraestruturas implicarían un certo grao de urbanización do norte da illa. De cara a esta proposta do ENIL, a asociación tamén pide que se conte no equipo redactor cun arqueólogo.
“É un espazo con pegadas desde a prehistoria pasando por tódalas etapas ata a actualidade”, apuntan desde Irmandade Illa de Tambo. Outros puntos de accións que tamén consideran urxentes son a mellora da seguridade do peirao e da senda peonil e crear un plano básico para asegurar as estruturas dos edificios existentes. Para a asociación, a Xunta de Galicia debería clasificar a illa como Ben de Interese Cultural (BIC).
Décadas de militarización
A illa de Tambo conta cunha historia moi longa. Tras a construción da capela, no século XII foi cedida pola raíña Dona Urraca ao convento de San Xoán de Poio, ata a súa destrución. Os veciños de Combarro usaron o lugar durante séculos. Coa desamortización de Mendizábal a mediados do século XIX, a illa foi usada para poñer en corentena aos mariñeiros con enfermidades infecciosas.
En 1916, as autoridades ordenan a construción no lugar dun faro. Tras a guerra civil, a illa pasa a estar militarizada e a formar parte da Armada Española. Finalmente, no ano 2022, o Ministerio de Defensa cedeu a illa por 25 anos ao Concello de Poio.
