As eclipses son fenómenos que levan milenios asombrando á humanidade: curiosidade, medo, reverencia… En distintos tempos e lugares houbo interpretacións diferentes, adaptadas á cultura de cada momento e ás crenzas de cada civilización. Agora, esta información está recollida nunha nova ferramenta visual e interactiva dispoñible en liña. Trátase de ‘Un mundo de eclipses‘, un mapamundi co que é posible descubrir unha ampla selección das percepcións que tiveron as eclipses solares a través do patrimonio cultural no que se plasmaron os fenómenos.
Este mapa busca converterse nun recurso educativo gratuíto para docentes, estudantes e o público xeral. O atlas está dispoñible en castelán e inglés e conta con adaptacións para persoas con discapacidade visual.
É un proxecto da Comisión de Astronomía Cultural da Sociedade Española de Astronomía (SEA) coordinado pola investigadora do CSIC no Centro de Astrobioloxía (CSIC-INTA) Montserrat Villar. O programa, que presenta unha interface deseñada con intelixencia artificial xerativa, é o resultado do traballo conxunto dun equipo de máis de 20 especialistas de diferentes entidades, en campos como a astrofísica, a historia da arte, a etnoloxía, a exiptoloxía e a sinoloxía, ademais de contar con aportacións de creadores en ámbitos como a literatura ou a fotografía.
As manifestacións culturais como espello da percepción das eclipses
En total recompiláronse máis de 100 manifestacións culturais seleccionadas polo seu interese histórico, artístico ou etnográfico e pola súa diversidade xeográfica e temporal. Cada elemento conta cunha ficha completa con información detallada. Entre estas entradas atópanse murais en Uganda, textos bíblicos, xeroglíficos exipcios, a primeira fotografía dunha eclipse solar, selos de correos conmemorativos, un cómic de Tintín ou un manga no Xapón, así como mitos e lendas australianos, cherokee ou zulús.
En Galicia recóllese o rexistro da eclipse total de Sol de 1912 dende O Barco de Valdeorras: é unha imaxe tomada por Josep Comas i Solà na que se poden apreciar os veciños da localidade observando o fenómeno, algúns de xeito directo e outros mediante aparellos ópticos. É importante recordar que a eclipse que escurecerá Galicia o 12 de agosto deste ano non poderá contemplarse sen empregar gafas especiais ou artefactos ópticos homologados, no caso de mirar a través dunha lente.
