Os incendios arrasaron case a terceira parte da área protexida do Courel

O lume forestal devastou 13.879 hectáreas en cinco días e esta tarde continuaba activo e sen controlar

A área protexida do Courel (en verde) é a máis afectada, con case 14.000 hectáreas arrasadas (en vermello). O incendio comezou o 14 de xullo e esta tarde continuaba activo e sen controlar. Crédito: EFFIS
A área protexida do Courel (en verde) é a máis afectada, con case 14.000 hectáreas arrasadas (en vermello). O incendio comezou o 14 de xullo e esta tarde continuaba activo e sen controlar. Crédito: EFFIS

As palabras non calman a dor e as imaxes retratan con dura viveza unha realidade recorrente en Galicia: o lume. Os números xeran arrepíos. A última actualización da Consellería de Medio Rural cifra en 19.000 as hectáreas queimadas, sobre todo no interior de Ourense e Lugo. A meirande parte da destrución concéntrase na área protexida do Courel, onde o lume xa arrasou con preto de 14.000 hectáreas, segundo as estimacións do Sistema Europeo de Información sobre Incendios Forestais (EFFIS). Os lumes están a deixar paisaxes devastadas, familias desaloxadas e núcleos de poboación cercados. Así como fauna e flora en perigo, porque o lume non entende de espazos protexidos. “Os incendios puideron arrasar con preto dunha terceira parte desta zona do Courel”, aproximan dende a Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN).

O valor desta zona, profundamente estragada polos lumes forestais, é incalculable. No que respecta á serra, Patrimonio Natural asegura que, dende o punto de vista xeolóxico, “é a máis completa” de todo o territorio galego. Ten unha ampla e rica biodiversidade. Entre a fauna salientan varias especies de morcegos, lagartos e peixes, así como o oso, as nutrias, os caracois e un longo etcétera de animais, algúns deles en perigo de extinción. Pero tamén a flora, con importantes soutos e carballeiras, humidais, praderías e turbeiras. Por suposto, un dos grandes protagonistas é o río Sil, principal curso fluvial da zona. Por tanto, esta área ten unha grandísima riqueza natural, pero tamén cultural. O lume non entende de fronteiras, e á mercé dos incendios tamén están numerosos castros e covas ruprestres, ruínas de fortalezas medievais, pero tamén fontes, templos e incluso abellarizas.

As superficies naturais, devastadas

Máis polo miúdo, nos Ancares-Courel, que así se denomina a Zona de Especial Conservación (ZEC), xa se queimaron 13.879 hectáreas, segundo as estimacións de EFFIS. Só un 0,9% da área arrasada foron superficies artificiais. Todo o demais foron bosques de frondosas, coníferas e matogueiras. Unha pequena porcentaxe, o 1,6%, tamén afectou a zonas agrícolas. Seguindo os datos do sistema europeo, que forma parte do Programa Copernicus da Unión Europea, a data de inicio dos lumes foi o 14 de xullo e a zona máis afectada foi o municipio da Pobra de Brollón. Unha destrución que continúa esta tarde nos Ancares-Courel, un espazo protexido e unha área de altísimo valor medioambiental con máis de 100.000 hectáreas de extensión.

Vista ampliada da principal zona de incendios en Galicia. Arriba e en verde, a serra do Courel. En vermello, a superficie queimada. Abaixo, o parque natural do Invernadeiro, o segundo lume forestal que máis preocupa e que tamén está sen controlar. En vermello, a área arrasada con case 3.000 hectáreas. O incendio comezou o 15 de xullo.

O segundo incendio forestal que máis preocupa, e o segundo que deixa máis superficie queimada en Galicia nos últimos días, é o do parque natural do Invernadeiro. Segundo EFFIS, o incendio comezou o venres 15 e esta tarde seguía activo e sen control. A área arrasada, seguindo de novo as estimacións do sistema europeo, ascende a 2.880 hectáreas, sen que ningún tipo de superficie artificial se vira afectada. É dicir, arrasou coa natureza que atopou ao seu paso, incluídas as áreas agrícolas. O parque natural do Invernadeiro, que ten preto de 6.000 hectáreas, está situado en pleno Macizo Central ourensán e salienta pola diversidade da súa fauna, vítima directa dos incendios que arrasan a rexión.

Os raios, principal causa

Malia que Galicia xa desactivou a alerta por onda de calor, as noticias non son boas. Os lumes descontrolados, segundo declarou onte o presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda, están relacionados cun fenómeno tormentoso “inusual” que sacudiu o país a noite do xoves. O episodio foi de tal intensidade, que Meteogalicia rexistrou máis de 6.000 raios en cuestión de horas. Ao parecer, e seguindo as confirmacións de Rueda, a tormenta e os lóstregos derivaron na aparición “de máis de 50 incendios” dende o xoves 14, día en que EFFIS estima que comezou o lume dos Ancares-Courel. A unha situación xa de por si complicada, durante a tarde do domingo e a madrugada do luns, o vento dificultou a situación “incluso naquelas zonas que xa estaban contornadas”.

A investigadora Cristina Santín, do Instituto Mixto de Investigación en Biodiversidade, declara no Science Media Centre (SMC España) que a fonte de ignición natural son os raios e que, nalgunhas zonas do país, “é unha causa bastante frecuente”. Con todo, ela recorda que a meirande parte dos lumes son de orixe humana e que as condicións meteorolóxicas dos últimos días tan só propician que os incendios sexan “máis virulentos, máis rápidos, máis intensos e, por tanto, máis perigosos e difíciles de controlar”. Unha descrición que se axusta á que está a vivir Galicia estes días.

Os lumes forestais xa arrasaron con 19.000 hectáreas

A estas declaracións súmase o investigador do Centro Tecnolóxico e Forestal de Catalunya Adrián Regos, que pon o foco noutro gran problema: o abandono rural. Unha situación que se leva producindo dende mediados do século pasado e que non só deriva “nun maior risco de incendio, senón na perda progresiva do gran valor cultural asociado”, “ademais dunha perda irreparable de biodiversidade”. Amais disto, engade: “As políticas actuais de extinción están centradas na supresión inmediata de calquera tipo de incendio”. E continúa: “A acumulación progresiva de vexetación sen xestionar, baixo as condicións de seca e estrés hídrico á que están expostas, crea as condicións ideais para a xeración de eventos extremos antes os que as brigadas de extinción teñen pouco que facer, máis alá de arriscar as súas vidas”.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.