Un equipo da Universidade de Santiago (USC) detectou unha menor taxa de metais nas algas pardas. O estudo comparou diversas mostras recollidas entre 1990 e 2021 e analizou a presenza dalgúns dos principais elementos tóxicos. Este avance no descenso da contaminación é importante, xa que os peixes consomen ese alimento e o seu estado ten consecuencias en toda a cadea trófica.
O artigo, que foi publicado na revista Environmental Science & Technology, analizou un total de 446 mostras recollidas en 173 puntos da costa de Galicia de algas pardas do xénero Fucus. “Trátase da serie máis completa e estandarizada deste tipo en macroalgas a nivel internacional”, explican dende o equipo. Os resultados amosan un descenso significativo de metais de orixe humana como o cobre (-84,7%), o cromo (-84,6%), o mercurio (-49,6%) e o cadmio (-36,7%). Para os autores do estudo isto suxire unha mellora na calidade ambiental e evidencia a efectividade das medidas de control da contaminación implantadas nas últimas décadas. Por exemplo, o tratamento de augas residuais a través da modernización das instalacións e creación de novas plantas.
Empeora a contaminación por arsénico
A pesar dos bos datos, o equipo de traballo si detectou un aumento da presenza do arsénico dun 36,1%. As causas aínda non están claras. O equipo investigador considera que se podería tratar de cambios na achega de sedimentos, variacións na biodispoñibilidade e novas fontes como verteduras subterráneas.
As algas pardas Fucus son especies clave nos ecosistemas costeiros xa que contribúen á estrutura dos hábitats e sustentan unha alta biodiversidade. A cuestión é que tamén actúan como unha entrada de contaminantes na cadea trófica ao ser consumidas por numerosos invertebrados e peixes. Todo isto implica que estudar os niveis de metais nestes organismos resulte esencial para avaliar os riscos ambientais, segundo o equipo integrado por persoal investigador da USC e do Instituto Español de Oceanografía (IEO) do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC).
Medidas efectivas
A nivel espacial observáronse concentracións máis elevadas nas zonas internas das rías, sen que se identifiquen patróns claros de norte a sur. “É importante destacar que as concentracións nos organismos non teñen por que reflectir directamente os niveis no medio (auga ou sedimento)”, destacan. Por iso é imprescindible vixiar directamente os organismos vivos, pois é a única forma de saber realmente como lles está afectando a contaminación.
En xeral, os datos indican que as medidas ambientais aplicadas desde os anos 90 foron efectivas. Polo menos, segundo esa análise dos potenciais elementos tóxicos. Con todo, o aumento de arsénico pon sobre a mesa a complexidade das dinámicas e de como hai múltiples factores poden afectar a esta situación. Por exemplo, a presente acidificación dos océanos. “Todo isto subliña a necesidade de manter redes de vixilancia a longo prazo”, advirten os investigadores. Estes consideran que esa supervisión é fundamental para avaliar a evolución da calidade ambiental e garantir a protección da biodiversidade mariña.
Referencia: Three Decades of Change in Potentially Toxic Elements in Brown Algae in the Northeast Atlantic Ocean (Publicado en Environmental Science & Technology)
