A enfermidade de Huntington é un trastorno hereditario que provoca unha dexeneración progresiva das neuronas. Está causada por unha mutación nun xen xa presente no nacemento, pero que non comeza a dar síntomas ata que a persona pasa dos 30 anos. Un dano cerebral que trae aparallado un deterioro xeral na saúde do organismo que deriva en neumonías, enfermidades cardiovasculares ou problemas de saúde mental.
Ata o momento, non existen moitas opcións terapéuticas para as persoas que a sofren. Pero un equipo do Centro Superior de Investigacións Científicas conseguiu identificar unha proteína nunha zona concreta do cerebro que pode axudar a frear as consecuencias desta doenza descrita por primeira vez en 1872 polo médico estadounidense George Huntington.
O grupo do CSIC e da Universidade Autónoma de Madrid, liderado por Teresa Iglesias, descubriu que a activación da proteína PKD1 aumenta a resistencia das neuronas a esta enfermidade. Un avance, publicado na revista Cell Death & Disease, que podería abrir novas vías para tratamentos.
O xen HTT
A enfermidade de Huntington está causada por unha mutación do xen HTT, que leva a unha secuencia de repeticións anormalmente alta, o que fai que a proteína huntingtina que produce sexa defectuosa. Unha proteína que, en condicións normais, cumpre con funcións esenciais no desenvolvemento embrionario, pero que causa un deterioro cerebral cando se acumula.
As neuronas comezan a morrer moito antes de que se manifesten os primeiros síntomas da doenza, que non acostuman a aparecer até que o paciente ten entre 30 e 50 anos, aínda que o defecto xenético xa está presente desde o nacemento no estriado, a parte do cerebro que controla movementos voluntarios e funcións congnitivas.
O avance logrado polo CSIC permite ás neuronas protexerse fronte ao estrés oxidativo que se xera como consecuencia da actividade química dentro do cerebro. Unha tensión no cerebro que vira máis perigosa ao ir acompañado do que se coñece como excitoxicidade, unha sobreestimulación das neuronas que termina por danalas.
Activar PKD1
A clave do estudo foi o uso dunha ferramenta molecular que permite activar a proteína PKD1, que se atopa reducida nas neuronas do estriado, facéndoa máis vulnerábel ao dano. As probas feitas en ratóns, as neuronas tratadas resisitían moito mellor o dano causado pola excitocidade.
“A actividade desta proteína-quinasa é clave para a supervivencia neuronal. A súa perda contribúe ao deterioro temprano en Huntington, pero a súa potenciación podería ralentizar a neurodexenración”, sinala Ana Simón, unha das investigadoras do proxecto, aínda en fase experimental pero con potencial para se converter en terapia.
