Galicia corre un serio perigo de inundacións, seca ou maior eutrofización da auga. A auga potable é un elemento esencial para a vida do ser humano, xa sexa en ámbitos como a nutrición, a industria, a agricultura ou mesmo a produción de enerxía. O cambio climático e a mala xestión están a agravando os problemas relacionados con este recurso e os riscos hídricos son un problema que a sociedade precisa tratar con urxencia, segundo advirten os expertos. Para poder afrontalos é preciso identificalos e grazas a un mapa internacional creado polo Instituto de Recursos Mundiais (World Resources Institute, WRI) pódese consultar en que niveis de ameaza se atopa o territorio galego.
O WRI é unha organización de investigación ambiental que vén de publicar unha nova actualización da súa plataforma Aqueduct. Dentro das catro ferramentas que contén, unha delas é un mapa interactivo con datos actuais e previsións de futuro sobre os riscos hídricos a nivel mundial e local. Acorde ao seu estudo, ata 4.000 millóns de persoas están expostas a estrés hídrico, que mide a relación entre a subministración e demanda total da auga. Prevese que esta última poida crecer ata un 30% para 2050, mentres o cambio climático agrava o problema, intensificando as inundacións e as secas, modificando os padróns das chuvias e aumentando o nivel do mar.
Datos actuais e previsión de futuro
Dividido en tres indicadores principais, cantidade, calidade e de reputación, o mapa interactivo permite consultar factores como o estrés hídrico, a escaseza de auga, o risco de inundacións fluviais ou costeiras e perigos de seca. Algúns destes parámetros —como o abastecemento, demanda ou esgotamento da auga— tamén se plasman con perspectiva de futuro, con previsións para 2030, 2050 e 2080 en escenarios normais, optimistas ou pesimistas.
Este mapa indica para o territorio galego un risco medio e alto de sufrir estrés hídrico, inundacións fluviais, secas e eutrofización. Se ben os datos actuais que relacionan a demanda e a disposición de auga en Galicia reflicten un perigo baixo-medio, para o ano 2030 este parámetro crecerá un nivel nas zonas do interior da comunidade, afectando sobre todo á provincia de Ourense, boa parte do interior de Lugo e o sureste de Pontevedra. Nun escenario normal, o perigo aumentará para 2080 aínda máis en todo o territorio, salvo para os concellos pontevedreses das Rías Baixas e a área dos Ancares. Para estas datas, as comarcas da Baixa Limia, Limia, Verín e Viana sufrirían un alto risco de estrés hídrico.
Con respecto ás inundacións fluviais, o mapa do WRI reflicte un perigo medio-alto de que a poboación galega se vexa afectada en case todo o territorio, salvo nas Rías Baixas pontevedresas e en parte das comarcas do Deza, Arzúa e Santiago, cuxo nivel é baixo. Pola contra, a veciñanza da Fonsagrada e dos Ancares estaría nun risco alto de verse prexudicada polos asolagamentos causados polos rios.
Alto risco de eutrofización
Por outro lado, a ameza de sufrir secas no territorio galego hoxe en día está valorada por Aqueduct cun rango baixo-medio e medio, sendo máis acusado na franxa central da provincia de Lugo, o suroeste de Pontevedra e en todo Ourense. Dentro da visión de futuro do mapa, o instituto sinala un risco baixo-medio de padecer esgotamento de auga en Galicia, salvo nas comarcas da Baixa Limia e Limia, cuxo parámetro sería medio-alto de cara a 2080.
No que respecta á eutrofización, WRI sinala un risco medio na meirande parte da comunidade, sendo máis alto nas comarcas de Verín e Viana do Bolo e agravándose aínda máis na Baixa Limia e na Limia. Este parámetro indica un exceso de nutrientes na auga, o que crea condicións máis favorables para o crecemento descontrolado de organismos, descenso do osíxeno, perda de calidade e aparición de toxinas.
