Ons é a única das illas do Parque Nacional que na actualidade continúa poboada. E máis que o estivo durante nove séculos. Entre a época castrexa e a romana contou con asentamentos no castro de Castelo dos Mouros, aínda que con diferentes formas de ocupar o espazo que, nalgúns casos, aproveitaban o que deixaban os anteriores moradores.
Así o confirman os resultados dunha nova campaña arqueolóxica realizada por investigadores do Grupo de Estudos de Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio (GEAAT) da Universidade de Vigo, que contou co apoio económico da Administración autonómica.
Os traballos deron continuidade aos iniciados na terraza inferior do castro e, segundo os investigadores, achegan “importantes novidades” do acontecido na illa desde a idade de Ferro ata a época romana. Entre os séculos IV a.C e V d.C., a zona estivo “densamente poboada”, pero castrexos e romanos empregaron estratexias distintas.
Namentres que os castrexos ocuparon todo o espazo dentro da muralla, os asentamentos romanos concentráronse na parte baixa e na ladeira que descende ata O Canexol. Alí, intervencións previas xa foran quen de identificar restos de fábricas de salga de peixe.
Na Idade de Ferro, os poboadores de Ons construíron muros para acondicionar as terrazas nas que asentaron as estruturas. As sondaxes feitas nesta última escavación confirmaron a existencia de dúas cabanas redondeadas da Idade de Ferro. Tamén foron atopados materiais do século I a.C., pero non houbo rastro de materiais nin construcións da época romana nesta terraza intermedia.
Na inferior foron localizadas tres cabanas castrexas ás que se superpón “unha grande estancia de época romana”, segundo explica a directora dos traballos de arqueoloxía, Alba Rodríguez. Este feito permite comprender a maneira na que se sucederon as ocupacións do castro e como se foron aproveitando as estruturas que deixaban antigos moradores.
Tres épocas distintas
Deste xeito, os arqueólogos lograron probas de que Ons, durante eses nove séculos, tivo tres momentos de ocupación distintos. En primeiro lugar, o levantamento da muralla, previa ás castrexas, que leva a pensar que a poboación residía no seu interior en construcións feitas de material perecedoiro.
Logo foi o momento das cabanas castrexas sobre as que, máis tarde, se levantaría a casa romana. O achado dunha pequena parte dun edificio da época romana tamén leva aos arqueólogos a pensar que o asentamento destes ía máis aló do castro, chegando ata as fábricas da praia.
A escavación recuperou ducias de materiais arqueolóxicos, desde ánforas a cerámicas comúns e finas ou obxectos de bronce e ferro, que permitirán caracterizar as distintas fases da ocupación e os vínculos comerciais da illa, xa que se atoparon restos de ánforas de distintas procedencias. Tamén foron localizados ósos de animais e cunchas, que serán enviados para análise á Universidade de León e que permitirán acadar máis información sobre os hábitos alimenticios dos poboadores de Ons.
Podes ler a noticia do DUVI nesta ligazón.
