As aplicacións móbiles deseñadas para monitorizar o ciclo menstrual preséntanse como ferramentas que apoderan as mulleres e axudan a pechar a fenda de xénero en saúde. Con todo, un novo informe da Universidade de Cambridge revela o lado escuro desta tecnoloxía: a recompilación masiva de datos íntimos con fins comerciais, que pode poñer en risco a privacidade e a seguridade de millóns de usuarias.
O estudo, elaborado polo Minderoo Centre for Technology and Democracy, un grupo independente de investigadores de Cambridge, cualifica estes datos como unha “mina de ouro” para o perfilado de consumidores. As apps recollen información non só sobre menstruación, senón tamén sobre exercicio físico, alimentación, uso de anticonceptivos, nivel hormonal, preferencias sexuais e medicación.
“As usuarias subestiman enormemente o valor económico dos datos que entregan a empresas que operan con fins de lucro nunha contorna practicamente sen regulación“, sinala a autora principal, a investigadora Stefanie Felsberger, unha socióloga especializada en tecnoloxía e xénero.
Segundo o informe, estes datos poderían ser utilizados para prácticas discriminatorias como a vixilancia laboral, a negación de seguros médicos, o ciberacoso ou mesmo a limitación do acceso ao aborto, como xa sucedeu nalgúns países. “Hai riscos reais e preocupantes para a privacidade e a seguridade das mulleres como resultado da mercantilización destes datos”, advirte Felsberger.
Unha industria en auxe sen regras claras
O informe destaca que o mercado da femtech —tecnoloxía centrada na saúde feminina— está valorado en máis de 60.000 millóns de dólares para 2027, e que as apps de seguimento menstrual representan a metade dese sector. Só as tres aplicacións máis populares alcanzaron en 2024 os 250 millóns de descargas en todo o mundo.
O valor destes datos para a publicidade dirixida é enorme. Os investigadores aseguran que a información sobre embarazo pode valer ata 200 veces máis que datos básicos como idade ou localización. As fases do ciclo, como o pico de estróxenos, poderían mesmo ser usadas para intensificar certos tipos de publicidade, como a de produtos cosméticos.
En Reino Unido ou Estados Unidos os datos menstruais xa foron solicitados en investigacións xudiciais ou para impedir o acceso ao aborto. Organizacións polos dereitos reprodutivos denuncian que no primeiro hai un número crecente de mulleres investigadas por abortos supostamente ilegais, con rexistros médicos e tecnolóxicos requisados sen garantías.
En Estados Unidos, departamentos estatais chegaron a monitorizar ciclos menstruais de menores inmigrantes para bloquear abortos mesmo en casos de violación. Aínda que os datos non proviñan de apps, o informe advirte que a información destas plataformas podería empregarse con fins similares.
Alternativas públicas?
Fronte a este panorama, as autoras do estudo piden que se esixa o consentimento granular en lugar de aceptar condicións de forma xeneralizada, e reclaman alternativas públicas.
“Reino Unido está nunha posición ideal para desenvolver unha app do sistema nacional de saúde (NHS) que ofreza transparencia, privacidade e utilidade médica real“, propón Felsberger, lembrando que en Estados Unidos a organización Planned Parenthood xa dispón da súa propia aplicación.
A profesora Gina Neff, directora executiva do centro Minderoo en Cambridge, conclúe que “as mulleres merecen algo mellor que ver os seus datos menstruais tratados como datos de consumo. Existe outro futuro posible, un que protexa a intimidade e mellore a saúde reprodutiva”.
