En case todos os países e ao longo da historia, as mulleres viven máis que os homes. Agora, unha investigación liderada polo Instituto Max Planck de Antropoloxía Evolutiva (Alemaña) e publicada na revista Science Advances ofrece novas claves sobre por que esta brecha é tan persistente: as súas raíces afúndense na evolución e non son exclusivas da nosa especie.
O equipo, con 15 colaboradores internacionais, analizou datos de lonxevidade de 1.176 especies de mamíferos e aves en zoolóxicos de todo o mundo. Os resultados amosan que, de media, as femias de mamíferos viven un 13% máis que os machos. Soamente nas aves ocorre o contrario: os machos superan ás femias nun 5%.
“Aínda que algunhas especies mostraron o patrón oposto ao esperado”, explica Johanna Stärk, primeira autora do estudo. “Por exemplo, en moitas aves rapaces as femias non só son máis grandes, senón tamén máis lonxevas que os machos. Os cromosomas sexuais son parte da historia, pero non a explican por completo”.
Selección sexual e estratexias reprodutivas
A investigación mostra que, ademais dos factores xenéticos, inflúen as estratexias de apareamento. En especies polígamas con forte competencia —como moitos mamíferos—, os machos adoitan morrer antes. En aves, máis a miúdo monógamas, a presión competitiva é menor e os machos tenden a vivir máis.
O coidado dos proxenitores tamén resulta determinante. En mamíferos, onde as femias adoitan investir máis tempo na cría das crías, elas prolongan a súa vida, o que aumenta as probabilidades de que os seus descendentes alcancen a madurez.
As diferenzas entre sexos redúcense nos zoolóxicos, onde os animais están protexidos de depredadores, enfermidades ou climas extremos, pero non desaparecen de todo. Este achado lembra ao caso humano: os avances médicos e sociais estreitaron a brecha entre homes e mulleres, aínda que sen eliminala.
En conxunto, os resultados suxiren que a lonxevidade diferencial está arraigada na historia evolutiva, modulada pola selección sexual, o coidado dos proxenitores e os cromosomas sexuais. Factores ambientais inflúen na súa magnitude, pero non poden borrala.
Referencia: Johanna Stärk et al, “Sexual selection drives sex difference in adult life expectancy across mammals and birds”, Science Advances, 2025.
