O cancro colorrectal será o tipo de cancro máis diagnosticado en 2026 en España, con máis de 44.000 novos casos. Deles, aproximadamente 30.000 corresponderán a cancro de colon e preto de 14.000 a cancro de recto. Alén da súa elevada incidencia, segue sendo unha causa moi relevante de mortalidade.
En 2024 faleceron 10.424 persoas por esta enfermidade. Nos homes foi o segundo tumor con maior mortalidade, só por detrás do cancro de pulmón, mentres que nas mulleres ocupou o terceiro lugar, tras o cancro de mama e o de pulmón. Aínda así, existe un dato esperanzador: cando se detecta en fases iniciais, a supervivencia alcanza o 90%, xa que nestas fases o tumor adoita ser operable e os tratamentos resultan máis eficaces.
Diagnóstico temperán e cribado
En España existe un programa de cribado de cancro colorrectal dirixido a homes e mulleres de entre 50 e 70 anos, co obxectivo de detectar a enfermidade en fases iniciais. Este proceso iníciase cun test de sangue oculto en feces, capaz de identificar pequenas cantidades de sangue non visibles a primeira ollada. É unha proba sinxela, cómoda e non invasiva, que se realiza en casa mediante a recollida dunha mostra.
Un resultado positivo “non indica en por si a presenza dun cancro, que só se confirma nunha minoría de persoas”, explica José Díaz‑Tasende, especialista da Federación Española do Aparello Dixestivo (FEAD) e médico adxunto do Servizo de Aparello Dixestivo do Hospital Universitario 12 de Octubre de Madrid. “Pero si implica a necesidade de realizar unha colonoscopia”, apunta.
Na maioría dos casos, a colonoscopia detecta pólipos ou lesións benignas que poden predispoñer ao desenvolvemento do cancro. “Esta proba non só permite un diagnóstico precoz, senón que actúa como ferramenta preventiva, porque durante o procedemento é posible extirpar eses pólipos e reducir o risco de desenvolver cancro no futuro”, recalca o especialista. Ademais, subliña que actualmente “non é unha técnica molesta, xa que se realiza con sedación profunda e a maioría de pacientes non percibe o procedemento”.
A incidencia do cancro colorrectal aumenta de forma substancial a partir dos 50 anos e as fases iniciais adoitan ser asintomáticas, polo que resulta fundamental que a poboación elixible participe nos programas rexionais de cribado.
Alén da idade, existen outros factores de risco: antecedentes familiares de cancro, enfermidades inflamatorias intestinais de longa evolución (como a colite ulcerosa e a enfermidade de Crohn) e síndromes hereditarias como a síndrome de Lynch. Nestes casos poden requirirse estratexias de seguimento e prevención específicas. “É importante que as persoas con factores de risco consulten co seu médico para valorar medidas de prevención adaptadas á súa situación”, conclúe José Díaz‑Tasende.
