Martes 27 Febreiro 2024

Os ataques ao patrimonio agroman nas Rías Baixas: escalan a Torre de San Sadurniño, do século IX

Dous turistas ruben polas ruínas da construción, un dos maiores tesouros da vila de Cambados

Aínda se estaba viralizando o vídeo dun individuo escalando a Porta Santa cando dúas persoas en Cambados replicaron o mesmo comportamento. Desta vez, a malparada foi a emblemática Torre de San Sadurniño. Foi a pasada noite do luns cando dous turistas rubiron por ela e, unha vez no alto, sentaron para contemplar o solpor. As ruínas da torre de San Sadurniño son un dos maiores tesouros da vila. Foi construída durante o século VIII ou IX d. C., pero crese que se erixiu sobre outra construción aínda máis antiga. Os expertos que a estudaron pensan que esa suposta torre foi construída por romanos ou fenicios. É un espazo aberto ao que calquera pode acceder e non hai vixilancia. Unha veciña di que isto empeza a ser un costume, “a pesar de que se esvaras caes contra as rochas”.

O presidente da Asociación para a defensa do Patrimonio Galego (Apatrigal), Carlos Henrique Fernández, apunta que esta vaga de actos vandálicos e agresións ao patrimonio están relacionados cos lugares máis turísticos de Galicia. “Entendemos que cando existe un vínculo coa contorna, non agredes ao teu patrimonio porque é onde vives. A maioría de turistas si que o coidan, pero hai xente que perde as formas”, comenta. Para el, hai unha “falta de empatía co que é público” e que a maioría das persoas, como as dúas que subiron pola torre de Cambados, son “ignorantes” do seu valor histórico e cultural.

Este lugar ubícase concretamente no illote da Figueira, no barrio mariñeiro de Santo Tomé. A torre acolleu múltiple batallas. Historias locais falan de asedios vikingos e intentos de saquear a cidade. De feito, algúns investigadores apuntan a que a torre se creou para protexer os asentamentos destas incursións e vixilar a ría. Da mesma maneira, servía para informar a outros pobos e cidades, dende Cambados a Santiago de Compostela, sobre ataques inminentes. A torre era visible dende as Torres do Oeste de Catoira, un sitio estratéxico para a defensa e protección de Santiago.

O efecto chamada

O presidente de Apatrigal expón que calquera actividade que altere este tipo construcións é “agredir”. Cre que debería existir unha “alerta” ante estas actitudes para protexer as vilas e cidades máis turísticas, como Santiago, adoptando novas medidas que antes non facían falta. Por exemplo, engadir sinalización nestas zonas e “incrementar a presenza policial disuasoria”. Tamén cre que nesta ondada de vandalismo entra en xogo o “efecto chamada” e fala da “teoría das ventás rotas“, que apunta a que os sinais de delincuencia crean unha contorna que precisamente a fomenta. De feito, os veciños quéixanse de que a Torre de San Sadurniño é unha zona de botellón.

Só unha pequena parte da torre segue en pé. Pódese acceder a ela por unha estreita ponte dende a praia da Mouta no barrio de Santo Tomé ou, se a marea está baixa, pódese chegar camiñando.

A historia da Torre

Foi o arcebispo de Santiago de Compostela, Diego Xelmírez, quen, no século XII, decidiu reconstruíla. Mercáraa por obriga, por temor a perder o control estratéxico das súas terras. Pensou que a Torre de San Sadurniño necesitaba un arranxo e adaptarse aos novos tempos. Creou un sistema de infraestrutura portuaria arredor dela que lle permitise xerar riqueza a través do comercio en Cambados.

Entre 1466 e 1470 a torre foi destruída durante as batallas da Revolta Irmandiña. Máis tarde, foi mercada por Pedro Álvarez de Soutomaior, coñecido como Pedro Madruga, unha das figuras máis importantes das revoltas irmandiñas. Soutomaior foi quen a reconstruíu e mais tarde acolleu tamén unha capela dedicada á Virxe María. Por aquel entón, era un lugar popular para aloxarse e gozar das boas vistas. En 1755, o masivo terremoto que danou toda a costa occidental da Península Ibérica ocasionou graves danos á torre.

Despois do suceso, ninguén quixo encargarse da reparación. No século XVIII a Torre pertenceu á familia Chariño-Soutomaior, que tamén posuía o castelo medieval preto de Vigo, coñecido na actualidade como Castelo de Soutomaior. As ruínas da Torre de San Sadurniño aínda conservaban certo prestixio ata finais do século XIX. Máis tarde converteuse en propiedade pública. Agora está declarada Ben de Interese Cultural (BIC).

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

00:03:05

R de Revolta: o autogoberno irmandiño de “todos á unha”

Entre 1467 e 1469 a rebelión do poder popular arremeteu contra as fortalezas do Reino, o símbolo material da violencia dos señores

A pegada dos deuses prerrománicos nos topónimos de Galicia

O estudo das inscricións de seis aras votivas no noroeste peninsular axudan a entender a mobilidade xeográfica e o culto ás deidades

Os oito precedentes de Toconao: 2.070 toneladas de ‘pellets’ vertidas ao mar dende 2011

Un informe de Fauna & Flora International recolle os accidentes máis graves que ocasionaron o derramamento de bólas de plástico polo mundo

Seis imaxes que cambiaron a historia da ciencia

https://theconversation.com/javascripts/lib/content_tracker_hook.js *Un artigo de O ser humano empregou primeiro o debuxo e...