Un avance clave contra a enfermidade do Hungtinton, unhas algas como alternativa aos antibióticos en mamíferos ou algunha nova revolución das tecnoloxías CAR-T. A investigación galega (e de todo o mundo) conta agora coa oportunidade de acadar un dos maiores galardóns outorgados no país para a investigación científica. Os International Zendal Awards volven un ano máis para promover proxectos de saúde, tanto humana como animal, cunha dotación económica que pode axudar a avanzar as súas propostas.
Os premios están dirixidos a calquera institución pública e privada con proxectos que realicen achegas relevantes á investigación, biotecnoloxía e saúde con solucións innovadoras e con capacidade transformadora. O éxito das pasadas edicións levou á biofarmacéutica a establecer dúas categorías: saúde animal e humana. As dotacións son de 25.000 euros no primeiro caso e de 40.000 euros no segundo.
Propostas que supoñan un progreso
Hai cinco criterios principais de valoración para acadar estes premios. O primeiro, canto impacta na saúde da poboación (humana ou animal) e como pode mellorar o seu benestar. O segundo, a propia viabilidade do proxecto, tanto técnica como a nivel de investimentos e respaldo institucional. Tamén a aplicabilidade dos achados realizados polo equipo: a capacidade de implementación, saber ata que punto se pode escalar ou se é adaptable… E, por suposto, a innovación e a relevancia científica, dous dos piares dos premios. “O propósito é poñer a ciencia e a saúde no foco de atención”, explica Beatriz Díaz, xefa de Comunicación de Zendal. Por iso, explican que non é necesario que un proxecto acade todos os criterios para ser valorado. Só son as bases para que o xurado delibere e avalíe cada unha das propostas.
“Queremos poñer en valor o intenso labor de todos os profesionais que traballan pola ciencia e a investigación, a base do progreso”, destaca Díaz. Desde a empresa biofarmacéutica afirman que teñen un gran compromiso coa prevención e a mellora do benestar. Ese é o motivo polo que non se queren poñer límites. “O que buscamos son proxectos que supoñan un avance no ámbito da saúde, que é o noso propósito, co que traballamos en Zendal día a día”, afirma.
Un xurado de alto prestixio
Desde a organización, valorarán o proxecto a través dun xurado independente formado por recoñecidos profesionais do sector. Entre eles, estarán Juan José Badiola Díez, catedrático de sanidade animal e director do Centro de Encefalopatías e Enfermidades Transmisibles Emerxentes da Universidade de Zaragoza, especialmente coñecido polos seus coñecementos sobre a gripe porcina, aviar ou a enfermidade das “vacas tolas”.
No eido da saúde humana, os premios Zendal contarán con María Vallet, investigadora e catedrática de Química Inorgánica e directora do departamento de Química Inorgánica e Bioinorgánica da Facultade de Farmacia da Universidade Complutense de Madrid. Vallet gañou o Premio Rei Jaume I, a medalla ao mérito na investigación, o Premio Nacional de Investigación Leonardo Torres e a medalla de ouro da Real Sociedade Española de Química, entre outros.
Tamén estará a destacada directora de Evolving Therapeutics e xefa de grupo I2SysBio do CSIC Pilar Domingo Calap, unha investigadora de alto nivel centrada na detección de virus na natureza, fagos, que serven para combater infeccións bacterianas. Tamén axudou a estudar a covid no ano 2020.
Unha gala final
A celebración dos premios contará cunha gala final na que tamén se recoñecerá a traxectoria dun profesional da saúde. Para isto, valoraranse os méritos na área científica, o desenvolvemento de vacinas e outros produtos de saúde, prevención, biotecnoloxía e o concepto One Health. Algúns dos galardoados dos últimos anos son Marisol Soengas, que lidera o grupo de melanoma do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas (CNIO) ou o experto en xenética Ángel Carracedo, director da Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica.
Na gala final tamén haberá charlas sobre saúde e outros ámbitos específicos. Noutros anos fixeron, por exemplo, conferencias sobre algúns dos valores que consideran importantes en Zendal: a loita polo medioambiente e tamén sobre temas relacionados co concepto One Health. Este último explica como hai unha grande interdependencia entre a saúde humana, animal e medioambiental. Por iso, é importante defender as tres, xa que se unha desas bases falla, afecta en gran medida ás demais.
Gañadores doutros anos
Na edición anterior, o proxecto HERCULES-Bacteriófagos do Centro de Enxeñería Biolóxica da Universidade de Miño gañou pola súa investigación na loita contra o alzhéimer. A intención é utilizar unha tecnoloxía baseada en fagos para detectar os primeiros cambios que causan a dexeneración neuronal. É algo que ocorre antes dos primeiros síntomas, polo que é básico para poder tratar a enfermidade nas súas primeiras etapas. Os fagos xa teñen outras aplicacións desde hai máis dun século pola súa capacidade de combater infeccións bacterianas.
En canto a saúde animal, gañou unha proposta de José de la Fuente, do grupo Sabio do Instituto de Investigación en Recursos Cinexéticos (IREC), para desenvolver dúas vacinas contra as carrachas. Son un problema habitual no gando vacún xa que o 80% destes animais as teñen nalgún momento da súa vida. A solución estaría baseada na fabricación do antíxeno r8m86, producido en fermento.
