Carlos García-Galán é un nome de referencia na NASA, onde dirixe o programa Moon Base para establecer unha base permanente na Lúa e dar o salto a Marte. Aínda que naceu en Málaga, leva máis de media vida nos Estados Unidos, onde desenvolveu unha sólida traxectoria e conta con case tres décadas de experiencia en voos espaciais tripulados. Agora ten a misión de dirixir o complexo proxecto da base lunar, que prevé manter astronautas de forma permanente —do mesmo modo que acontece coa Estación Espacial Internacional— no satélite. A loxística é complexa, pero a iniciativa vai sobre o previsto e pretende converter a ciencia ficción nunha realidade.
O enxeñeiro da NASA visitou esta semana Galicia co gallo dun acto celebrado por Feuga, onde analizou os grandes desafíos científicos do programa Moon Base e as dificultades que aínda hai que afrontar para soñar con pisar Marte. A súa voz firme demostra que aínda queda moito por descubrir, pero augura unha revolución impresionante na próxima década, con previsións que hoxe tan só se poden soñar.
—A misión Artemis II finalizou hai dous meses. Agora que se pode analizar con máis perspectiva, como a viviu? Que supón xa para a historia da ciencia?
—Viviuse moi intensamente. Xa fixeramos unha misión sen tripulación á Lúa en 2022, pero Artemis II era un paso moito máis importante porque era a última de proba da nave Orion, con astronautas e con moitos sistemas novos. Había que ter moito coidado porque a Lúa está moi lonxe, e mandar alí á tripulación nunha nave nova implicaba moitos riscos, pero saíu todo fenomenal. Aprendemos moito dela e xa estamos comezando a incorporar os pequenos cambios que temos que facer para volver á Lúa con humanos.
—Está previsto aluar en 2028, coa misión Artemis IV. Estanse a cumprir as previsións?
—Si, en 2027 hai outra misión, a Artemis III, que fará unha serie de probas preto da Terra. En 2028 xa lanzaremos a misión de aluaxe para levar a tripulación á superficie da Lúa e, de momento, todo apunta a que se cumprirán as previsións. Xa probamos o foguete SLS para Orion, pero hai dúas naves novas de aluaxe de Space X e Blue Origin que aínda están en probas.
—En 1969 pisouse a Lúa por primeira vez. Por que se tardou tanto en volver?
—Por moitas razóns. Naquel momento había unha motivación especial, que era a Guerra Fría, polo que se trataba dunha cuestión de seguridade nacional. O programa acaparou o 10% do orzamento da nación e foi algo incrible. Despois diso cambiou a dinámica xeopolítica e o financiamento reduciuse moitísimo. Naquel momento apenas estiveramos no espazo, e por iso se comezaron a desenvolver programas para aprender sobre el e construír a Estación Espacial Internacional, que xa leva habitada por humanos 27 anos. Nos anos sesenta as prioridades eran distintas, e agora é o momento de dar o seguinte paso.
—De feito, o seguinte paso é o proxecto Moon Base, que vostede dirixe. O obxectivo é instalar unha base no polo sur da Lúa en 2032. Por que neste enclave?
—O proxecto vai ir por fases e imos empezar xa. Escollemos o polo sur porque hai obxectivos científicos importantes. En concreto, cráteres con sombras permanentes que talvez acumulen elementos de hai miles de millóns de anos. Intentaremos chegar a eles e ver o que hai, porque podería haber auga. Tamén nos pode ofrecer moitas respostas sobre a formación do sistema solar. Á parte diso, hai cráteres de impactos que son os máis antigos da Lúa, e talvez hai materiais xeolóxicos que nos poden dicir como se formou o satélite e que materiais había antes. E ademais de todo iso, a base lunar será un bo campo de probas para ir a Marte.
A base lunar será un bo campo de probas para ir a Marte
—Estades na primeira fase do proxecto Moon Base. En que está a traballar o equipo agora mesmo?
—Estamos traballando en facer varias naves de empresas e tecnoloxías diferentes para chegar á Lúa dunha maneira fiable e constante. Isto é o primeiro. O segundo é realizar as misións que temos planeadas co obxectivo de obter moitísimos datos do polo sur da Lúa e escoller o espazo máis conveniente para construír a base porque, de momento, non decidimos aínda o sitio exacto. En terceiro lugar, estamos a facer unha análise de cales son as tecnoloxías que hai que probar na superficie lunar para realizar probas nelas a unha escala menor e máis simple. En función de como funcionen, esas tecnoloxías poderían formar parte da infraestrutura permanente da base.
—Como será a base lunar?
—Serán centos de quilómetros cadrados onde o principal serán os módulos habitables, pero poderanse ver no horizonte diferentes compoñentes. Por exemplo, robots explorando distintas áreas do perímetro para facer prospeccións do que hai ao redor, vehículos que levarán os astronautas cos seus traxes espaciais… Será como un campo base nunha montaña que contará con toda a infraestrutura necesaria para, por exemplo, ter electricidade coa instalación de paneis solares.
—As probas que recollerán tanto os astronautas como os drons e os robots non só se empregarán para obter información sobre a Lúa, senón que servirán como trampolín para chegar a Marte.
—Si, todo o que queremos facer na Lúa ten algunha conexión co que necesitamos facer en Marte. Na base lunar tamén se poderá ver unha especie de plataforma industrial que estará recollendo materiais do chan, producindo, facendo edificios con materiais que se recollán alí ou, potencialmente, producindo combustible ou auga.
—O abastecemento de electricidade e de auga sería o principal desafío da base lunar? Como se vai resolver?
—Imos ter que desenvolver un tren de loxística moi importante para manter unha tripulación permanente na base lunar. Haberá moitas naves robóticas sen tripulación que levarán cousas á Lúa e que traerán outras á Terra. Á parte diso, queremos maximizar todo o que poidamos conseguir alí, porque iso é o que teremos que facer en Marte.
—Outro dos grandes desafíos para manter os astronautas na base lunar é o clima. Como se pode resolver este reto para manter unha tripulación permanente como a da Estación Espacial Internacional?
—O clima é moito peor que na Estación Espacial Internacional porque as temperaturas son moito máis baixas nas zonas onde hai sombras ou sombras permanentes. Ademais, no polo sur a iluminación chega de forma moi horizontal porque o sol só se eleva uns dous ou tres graos do horizonte. Polo tanto, calquera cráter ou montaña crea grandes sombras e, por iso, este vai ser un dos desafíos máis grandes. Para resolvelo empregaremos paneis solares moi altos e tecnoloxías nucleares que poidan quentar os sistemas principais cando chegue a noite lunar ou nas zonas con sombra, e así garantir que poden seguir funcionando. Por agora, o principal desafío é sobrevivir á noite lunar.
—O seguinte paso será chegar a Marte?
—Si. A base lunar servirá para facer probas con diferentes tecnoloxías pero xa estamos a traballar en proxectos máis directos. Por exemplo, vai haber unha misión chamada SR1 que vai probar un reactor nuclear nun foguete para enviar unha nave non tripulada a Marte con helicópteros como os que puxemos nunha das misións robóticas. A principal demostración é a propulsión nuclear. Temos unha nave con motores de propulsión eléctrica e ímolos acoplar a un reactor para envialo a Marte. Pensamos que esta é unha das tecnoloxías que máis nos poden axudar a ir.
—Cando poderemos pisar o planeta vermello?
—Creo que a finais da próxima década estaremos falando seriamente de ir a Marte e talvez estaremos traballando nos sistemas ou poidamos facer unha misión con humanos. Non é oficial, pero é o que barallamos.
—Soa a ciencia ficción, pero non son obxectivos tan afastados.
—Por agora é ciencia ficción porque non o fixemos nunca. Incluso construír unha base lunar é algo moi avanzando. Chegar á Lúa é o primeiro paso, pero agora o obxectivo é vivir alí permanentemente. Imaxinar astronautas traballando na superficie lunar con drons aos que mandarán a sitios inhóspitos, ou robots que acompañarán os astronautas a explorar os cráteres da Lúa… Todo é ciencia ficción, pero ímolo facer realidade.
—Entón, na próxima década daremos un gran salto.
—Si, pode haber unha revolución como a que se produciu co programa Apolo, que avanzou moitísimo en microelectrónica. Creo que isto será un empuxe similar en tecnoloxías. Agora mesmo para chegar a Marte os principais desafíos son a propulsión e os sistemas vitais para manter a tripulación viva. En canto á primeira, barallamos a propulsión nuclear para que non haxa que levar tanto combustible, ou ter que crear combustible en Marte para poder volver. Iso é importantísimo. Se se pode facer iso, entrar na atmosfera de Marte, aterrar e logo saír a órbita sería moito máis factible. Imaxina, incluso no polo sur da Terra, que non hai ningún acceso a provisións ou loxística. Hai que pensar que enviar algo a Marte son entre seis e nove meses dende que o lanzas, sen contar a preparación da misión. Polo tanto, ou levas todo o que necesitas ou o creas no destino. Iso é algo que non fixemos nunca e vai ser moi difícil. Chegar non vai ser tan complicado porque xa o fixemos con robots, pero manter xente viva alí, durante meses ou anos, iso é a clave.
Todo o que mandemos a Marte ten que ser autosuficiente, e iso é o complicado
—Como serían as condicións de vida en Marte?
—É un planeta totalmente árido e cunha atmosfera moi fina de dióxido de carbono. As temperaturas non son tan extremas como no polo sur da Lúa, pero o desafío está en ter suficiente auga, comida e enerxía eléctrica. Nunha colonia do polo norte ou sur da Terra precisas sistemas eléctricos fiables e loxística para levar alimentos. Iso vai haber que montalo todo de cero, porque en Marte non hai ninguén que poida axudar. Haberá que facelo con misións robóticas e con astronautas que viaxen ata alí. Imaxina toda a infraestrutura que hai na Terra para lanzar un foguete… A complexidade é bestial. Todo o que mandemos ten que ser autosuficiente, e iso é o complicado.
—O programa da base lunar, chegar a Marte… Cando poderemos resolver a grande incógnita de se hai vida noutros planetas?
—A vida que estamos buscando nós é a evidencia de que puido haber vida molecular nos planetas aos que podemos chegar. É totalmente diferente á vida intelixente. Somos un gran de area moi pequeno nun deserto de planetas, galaxias, estrelas… É case imposible que sexamos o único planeta no que se dean as condicións para a vida sostible. Iso si, de aí a que poidamos ver esa vida ou que esa vida nos poida ver a nós xa é máis difícil. Nós estamos buscando planetas nos que houbo condicións similares ás da Terra e a posibilidade de que houbera vida de calquera forma, molecular, microbios… O que sexa. Iso é o que estamos buscando. Ir á Lúa, pero sobre todo a Marte, pode darnos información porque houbo atmosfera, cremos que houbo auga líquida e esas son parte das condicións para que haxa vida.
—A carreira espacial é hoxe en día incomprensible sen a colaboración internacional. Cal é o potencial de rexións como Galicia?
—Sobre todo co programa Artemis e o Moon Base imos ter moitísimas oportunidades de levar experimentos científicos á superficie lunar, porque van aluar moitísimas naves con diferentes obxectivos que van poder facer diferentes experimentos. Así, as universidades poderán participar directamente. Pero tamén falamos de aspectos máis importantes a través da Axencia Espacial Europea. Está claro que moitas empresas de España e Galicia poderían formar parte deste gran proxecto, que non deixa de ser unha campaña de misións que vai durar dúas décadas.
Despropósitos que nunca entenderei habendo tantas necesidades perentorias na Terra.