“Os humanos non lle falamos igual a unha persoa coa que mantemos unha relación amorosa que a un compañeiro. Os arroaces tampouco”. Así explica as conclusións do seu traballo o biólogo galego e director do Bottlenose Dolphin Research Institute (BDRI), con sede no Grove, Bruno Díaz. O estudo analiza como varía a comunicación vocal dos golfiños dependendo do contexto social e as diferentes tempadas. As súas conclusións constatan que “entre amigos semella que non fai falta dicir moito, pero entre parellas mixtas existe unha maior interacción, especialmente na época de apareamento”, detalla.
A investigación analizou a produción de sinais sonoros —como os asubíos e sons pulsados— entre parellas de arroaces (Tursiops truncatus) en liberdade. A través de gravacións acústicas e datos de comportamento recompilados entre 2004 e 2013 Díaz estudou 14 pares de golfiños localizados na costa noroeste de Sardeña (Italia). “As poboacións do Mediterráneo son menos numerosas e as parellas están máis illadas que as da costa galega, polo que era máis sinxelo para poder realizar os rexistros sonoros”, explica o biólogo.
Máis sons para facer as beiras en época de apareamento
Así, a investigación resaltou tres aspectos do comportamento destes animais mariños. En primeiro lugar acharon diferenzas na produción de sons segundo o sexo e a tempada. Acorde ao que declara o autor, as parellas mixtas emiten máis sons durante a época de apareamento. “Comprobamos a teoría de que entre machos e femias realizan máis sons pulsados que teñen un carácter máis reprodutivo, máis de ‘ligar’. Pero non se puido determinar o emisor, polo que podería interpretarse ou ben que os machos tentan impresionar a femia ou que esta indica que está receptiva para o cortexo”, detalla o director do BDRI.
Pola contra, entre exemplares do sexo masculino constatouse diferentes tipos de comunicación vocal. “As conversas —por dicilo dalgún xeito— cambian claramente en función de se son mellores amigos ou non. Se a afiliación social é maior, como dicimos por aquí, poucas palabras fan falta. A emisión de sons era moito máis elevada entre exemplares que non tiñan unha relación próxima, cun carácter máis agónico —semellantes aos berros dun chimpancé— en contextos de competencia ou conflito, como cando se alimentan”, explica.
Diferentes “acentos”
Ademais, tamén analizaron os asubíos, que son sons tonais e modulados, dos arroaces. O estudo indica que estas comunicacións están máis relacionadas coa cohesión do grupo e a coordinación das actividades, como a alimentación, en lugar de estar vinculados aos comportamentos reprodutivos ou de confrontación.
Malia a complexidade que implica estudar a comunicación dos golfiños “debido a que poden producir diferentes sons con características moi específicas ao mesmo tempo”, o biólogo detalla que existen estudos que analizan as variacións existentes entre distintas poboacións. “Esta claro que ao ser da mesma especie emite os mesmos tipos de sons, pero estes varían en función do contexto ecolóxico“, asegura Díaz.
Así, aqueles exemplares que se atopen nunha contorna máis ruidosa, con máis tráfico de barcos, emitirán sons máis longos ou máis agudos. “Ao igual que nós falariamos máis alto se vivisemos nun ambiente con moito ruído, eles buscan outras frecuencias con menos interferencias para poder comunicarse mellor. Teñen outro acento, por dicilo dalgún modo”, conclúe.
Referencia: Context-dependent and seasonal fluctuation in bottlenose dolphin (Tursiops truncatus) vocalizations (Publicada en Animal Cognition)
