A confirmación de dous casos de gripe aviaria en Galicia esperta dúbidas e unha manchea de preguntas. A Consellería de Medio Rural comunicou onte a detección de dous positivos de influenza aviaria de alta patoxenicidade (IAAP) en aves silvestres, despois dun informe emitido polo Laboratorio Central de Veterinaria de Algete (Madrid). Segundo trasladaron dende a Xunta, os afectados son dous exemplares de mascato (Morus bassanus). O primeiro deles foi recollido no porto de Cangas, a onde chegou a bordo dun barco pesqueiro. O segundo foi localizado nunha praia de Valdoviño. As mostras dos dous animais foron analizadas no Centro de Recuperación de Fauna Silvestre de Carballedo e no de Santa Cruz de Oleiros.
Que á a gripe aviaria?
A gripe aviaria é unha enfermidade que afecta as aves, producida por un virus ARN que pertence á familia dos Orthomyxoviridae. Segundo explican dende o Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), a meirande parte destes virus non provocan ningún tipo de enfermidade e, de ser así, os síntomas adoitan ser leves. É por iso que se coñecen como “virus de baixa patoxenicidade”. Porén, este non é o caso de Galicia, onde se detectadon dous casos positivos con “virus de alta patoxenicidade”. É dicir, son capaces de producir enfermidade e están asociados a altas taxas de mortalidade.
Pódense infectar as aves de corral?
Si, todas as especies de aves son susceptibles de padecer a enfermidade, tanto as silvestres como as de corral. Segundo o MAPA, as aves domésticas que máis predisposición presentan á hora de mostrar síntomas clínicos son as galiñas e os pavos. Con todo, en Galicia non se notificaron casos en aves de corral, polo menos de momento. Os positivos saltaron en dúas aves silvestres, os mascatos. Tal e como explica a Xunta no seu comunicado, son unha especie que apenas se aproxima á costa, salvo para aniñar. Xusto por isto, a detección do virus de IAAP en aves silvestres non afecta o status sanitario oficial das explotacións avícolas galegas, nin implica ningún tipo de restrición de movementos para as aves e os seus produtos.
Malia que os riscos son baixos para as aves de corral en Galicia, a Consellería de Medio Rural insta a reforzar as medidas de bioseguridade nas explotacións avícolas, sobre todo aquelas destinadas a evitar contacto con aves silvestres. De feito, en xaneiro deste ano detectáronse focos de gripe aviaria en varios países da Unión Europea, o que derivou nun aumento da situación de alerta en España. Por parte da Xunta, Medio Rural prohibira a cría de aire libre de aves de corral en 34 localidades do territorio para conter a transmisión intraespecífica das novas cepas en circulación.
Como se transmite a influenza aviaria?
Despois da notificación dos casos positivos, e de que a especie afectada non adoite aproximarse á costa, cabe preguntarse cales son as posibilidades de que o virus de transmita ás aves de corral. Segundo explican dende o MAPA, a enfermidade pódese contaxiar a través do contacto directo entre os exemplares sans e os enfermos, posto que estes últimos excretan o virus polas secrecións nasais, boca, ollos e feces. De todas formas, a influencia aviaria tamén pode propagarse por contacto con materiais, equipos, vehículos ou alimentos e auga contaminados.
A este respecto, o Ministerio explica que as aves silvestres desenvolven un papel fundamental á hora de dispersar a infección, especialmente a través das súas rutas migratorias. Por iso, insisten —de igual modo que o recalca a Xunta—, en que as explotacións avícolas adopten rigurosas medidas de bioseguridade para impedir que os animais de corral entre en contacto cos silvestres.
Cal é a súa sintomatoloxía?
O período de incubación da enfermidade é de 3 a 5 días. Os seus síntomas varían en función da cepa (se ten alta ou baixa patoxenicidade) e da sensibilidade da especie afectada. De todas formas, a doenza adoita cursar con depresión, inapetencia, descenso da posta, edema facial, con cristas tumefactas, hemorraxias en membranas internas, pancreatite e morte.
Pode transmitirse ás persoas?
Si, pero o risco é baixo. Segundo indica Medio Rural: “Non hai constancia de que o subtipo de virus que durante o último ano está afectando a Europa teña capacidade zoonósica significativa”. É dicir, a capacidade de transmitirse ás persoas é “moi reducida”. Dende o MAPA puntualizan que o nivel de risco pode aumentar en persoas que teñen unha exposición frecuente ás aves. Por exemplo, persoal que presta os seus servizos nas granxas, matadeiros e servizos veterinarios relacionados coa produción agrícola. En calquera caso, o virus non pode transmitirse ao home a través de carne cociñada, ovos ou produtos procesados derivados deles. Malia todo isto, a Xunta insta a minimizar o contacto innecesario coas aves que mostren signos da enfermidade ou se atopen mortas no campo.
