Non é sorprendente atopar a víbora de Seoane (Vibora seoanei) en Galicia, xa que esta especie da familia Viperidae conta cunha ampla zona de distribución na comunidade. O que resulta destacable é, en cambio, a súa presenza na Ribeira Sacra. O fotógrafo Roi Fernández descubriu un exemplar nunha estrada do sur de Lugo, afastada da costa norte de Galicia, onde este réptil é máis habitual.
Esta especie adoita habitar en áreas con clima caracteristicamente galego, como explica o biólogo Martiño Cabana: zonas húmidas e frescas, sen períodos prolongados de seca. Cabana, que está a preparar un novo atlas de réptiles e anfibios de Galicia como parte da súa tese doutoral na Universidade da Coruña, sinala a peculiaridade deste achado: “Segundo se avanza cara ao sur, esta especie faise cada vez máis rara e escasa”. Nas proximidades dos ríos Miño e o Sil en Lugo, as observacións son máis limitadas, aínda que non imposibles.
Segundo o atlas do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, o seu hábitat habitual inclúe matogueiras aclaradas e beiras de pradeiras e bosques, preferentemente en zonas con abundante cobertura vexetal basal que permitan unha boa insolación.
“Non é que nunca se vira, nin que nunca fora rexistrada; simplemente é máis escasa”, aclara o biólogo. Pola súa banda, outras especies adaptadas a ambientes máis mediterráneos e secos no verán, como o cobregón (Malpolon monspessulanus) ou a serpe riscada (Elaphe scalaris), son máis abundantes nesta zona de Lugo e menos frecuentes no norte da comunidade.
Unha especie difícil de ver
Os meses de outono son unha boa época para observar serpes e víboras, xa que aínda comezan a refuxiarse. Segundo Martiño Cabana, aínda que no norte de Galicia a víbora de Seoane é relativamente frecuente, resulta moi difícil de observar.
“Vive no monte, non é típica de lugares humanizados”, aclara, porque raramente se deixa ver en vivendas e vilas, e moito menos en cidades. A víbora de Seoane ocupa principalmente aqueles lugares que se axustan ás súas condicións ambientais.
“Naqueles sitios onde os cambios climáticos son máis duros para elas, a súa supervivencia é menor“, explica Cabana. Cara a Castela, a súa presenza decae significativamente: “Os veráns son moitísimo máis quentes e xa non se pode atopar”. Así, nas zonas con condicións climáticas máis favorables, a especie alcanza densidades maiores. “As probabilidades de atoparse cunha víbora de Seoane no sur da provincia de Lugo son extraordinariamente raras”, conclúe.
