“Altri vai tirar inevitablemente da oferta de eucalipto”

“Non foi ningunha sorpresa”, admite o enxeñeiro de montes Eduardo Corbelle, profesor na Universidade de Santiago (USC). Refírese á aprobación, por parte da Xunta de Galicia, da declaración de impacto ambiental da planta de fibras téxtiles que Greenfiber —composta pola empresa portuguesa Altri e a galega Greenalia— pretende instalar en Palas de Rei. Un dos aspectos máis polémicos do informe é a forma de obter a súa principal materia prima: a madeira de eucalipto, base para a creación da celulosa. “Afirman que o consumo da planta será só de 1,2 millóns de metros cúbicos. Ese é o escenario máis fácil porque é o inicial, pero hai que avalialo na última fase, cando consumirá o dobre”, asevera Corbelle. “Altri vai tirar inevitablemente da oferta de eucalipto”, apunta.

Outro dos puntos quentes é a procedencia da madeira. O documento recolle o seguinte: “Empregarase existente e/ou excedentario que na actualidade se comercializa fóra de Galicia por falta de mercado interior, polo que non será preciso incrementar as plantacións e que aplicará pautas de compra responsable na adquisición de madeira de explotacións forestais certificadas”. A Dirección Xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agralimentarias considera que as explicacións achegadas por Greenfiber a este respecto “son suficientes”, pese ao recoñecemento inicial do impacto que podería ter unha maior demanda de eucalipto sobre as explotacións agrícolas e gandeiras.

Publicidade

Realmente falamos de exportación?

Para Corbelle, o termo exportación que empregan no informe para xustificar a procedencia do eucalipto é, cando menos, obxecto de debate, pois esa madeira non traspasa as fronteiras do Estado ou, como moito, chega a Portugal. O seu principal destino, segundo explica o profesor da USC, é a planta que Ence ten en Navia (Asturias). “É correcto dicir que se se deixa de enviar madeira de eucalipto á outra beira do río Eo se vai poder abastecer Altri? É correcto. Vai deixar Ence de consumir no mercado interno español? Non. E ata onde eu sei, non hai intención de pechar a planta de Navia nin a de Pontevedra”, sostén o enxeñeiro de montes, que tamén participou no informe no que o Consello da Cultura Galega avaliaba o impacto de Altri en distintos eidos.

“O volume total de cortas na península ibérica está entre os 14 e os 15 millóns de metros cúbicos. A aparición dun novo actor que vai consumir, canda menos, 1,2 millóns vai tirar inevitablemente da oferta”, argumenta. Considera, ademais, que a afirmación emitida pola Dirección Xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agralimentarias no informe de impacto ambiental “é moi nesgada”. A demanda de eucalipto, coa entrada de Altri, aumentará. Proceda este do mercado interno de Galicia ou non. “Se a planta de Palas de Rei pode capturar as cortas da Mariña lucense, que agora van para Navia, Ence terá que buscar outros mercados. Non importa que actor sexa”, incide o experto.

Publicidade

Datos desactualizados

Non obstante, hai aspectos sobre os que a falta de claridade impide facer unha análise máis exhaustiva. Os últimos datos oficiais son os do Inventario Forestal Nacional, publicados en 2008. Actualmente estase a preparar o Inventario Forestal Continuo de Galicia, mais as cifras de existencias e crecemento anual, independentemente da especie, aínda non están dispoñibles. “Pode haber madeira suficiente para Altri? Pode, pero non o sabemos”, incide Corbelle. Se a comunidade científica non é coñecedora da cantidade de eucalipto que hai en Galicia, dificilmente o poderá saber a empresa.

“O que propón Altri só é sostible se plantas máis ou se o traes de fóra”, resume o enxeñeiro de montes. Para el, no contexto actual, non hai máis opcións. Aclara, ademais, que a moratoria actual impide novas plantacións de eucalipto e que esta norma se revisará a finais de 2025. “Ten un éxito cuestionable. Non temos cifras, pero as persoas que traballamos no sector sabemos que se continúa a plantar pese á prohibición. Unha cousa é que saia algo no Diario Oficial de Galicia (DOG) e outra é que a realidade vaia polo mesmo camiño”, afirma Corbelle. Tampouco ten claro que esa moratoria se renove e, de ser así, abriríase a porta a máis plantacións.

Un informe ambiguo

Máis alá do consumo de madeira e da súa procedencia, o profesor da USC critica a ambigüidade coa que está escrita o documento. Nel incídese que a planta se vai construír en terreos que non teñen protección ambiental e, polo tanto, a futura industria non afectaría a espazos sensibles. “É certo, pero tamén o é que afecta a áreas con valores ambientais candidatas á Rede Natura. Se bloqueas a súa entrada durante 14 anos, é lóxico que agora a empresa argumente que non hai ningunha figura de protección”, lamenta. “É un xogo de trampas para enganar ao que tes enfronte”, incide.

A consideración final de Corbelle sobre o proxecto de Altri é que foi declarado “estratéxico” pola Xunta de Galicia. E iso, segundo explica, significa que “pasa por enriba de boa parte dos controis ambientais aos que deberían someterse este tipo de iniciativas”. Conclúe que o debate debería estar centrado en que tipo de produción queremos como país: “Pasta de celulosa ou queixo de Arzúa? Iso é o que nos deberiamos preguntar. Todo o demais é difícil de cuantificar”, remata.