O uso excesivo de fertilizantes nitroxenados na agricultura intensiva, destinada a satisfacer a demanda global de alimentos, xera graves impactos ambientais. Fronte a este problema, a fixación simbiótica de nitróxeno xorde como unha alternativa sostible para reducir a dependencia de fertilizantes químicos. Neste contexto, investigadores do Consello Superior de Investigacións Científicas achou no ano 2020 a presenza da bacteria simbiótica Burkholderia alba en raíces de xudía común en campo. “Mediante ensaios de inoculación en diversas leguminosas de interese agroalimentario humano e animal, demostrouse que é unha bacteria simbiótica promiscua, capaz de asociarse con múltiples especies de leguminosas, unha característica única non descrita noutras bacterias simbióticas coñecidas”, explica Antonio De Ron Pedreira.
A súa aparición foi relevante dado que esta bacteria só fora identificada previamente en Corea do Sur en 2018. “Este descubrimento abriu novas perspectivas para a súa aplicación como bioinoculante en agricultura sostible”, engade o experto. Destaca que podería optimizar a fixación biolóxica de nitróxeno e reducir o uso de fertilizantes sintéticos, reducindo a emisión de gases de efecto invernadoiro e mitigando así o seu impacto no cambio climático.
Reducir o impacto ambiental dos produtos químicos
A idea do proxecto, duns tres anos de duración, é explorar o potencial da B. alba como bioinoculante para leguminosas. Para iso, avaliarán a súa eficacia na promoción do crecemento vexetal e a fixación de nitróxeno. Ademais, investigaranse posibles interaccións sinérxicas con outras bacterias simbióticas para maximizar os seus beneficios agronómicos e ambientais.
O obxectivo é conservar, caracterizar e utilizar de forma sostible os recursos fitoxenéticos para a agricultura e a alimentación (RRFFAA) de leguminosas e os recursos microbianos asociados. Desta forma, poderíase reducir o uso de produtos químicos e a emisión de gases de efecto invernadoiro para promover unha agricultura sostible. Isto pode mellorar a resiliencia e sostibilidade dos sistemas agrícolas en escenarios de cambio climático, mediante prácticas biolóxicas rexenerativas e tecnoloxías avanzadas.
Os obxectivos específicos pasan, primeiro, por estudar a asociación simbiótica de B. alba con diferente leguminosas en condicións controladas de invernadoiro. Despois, o equipo avaliará a súa eficiencia simbiótica en condicións de campo con diferentes leguminosas, e en particular con xudía común. Por último, xerará e avaliará prototipos de consorcios microbianos na produción agrícola de leguminosas en condicións controladas de invernadoiro.
Receptora dun premio pola súa innovación
O proxecto foi recoñecido cos premios “Proxectos Emprendedores e Startups do CSIC”. Os galardóns da Fundación Xeral CSIC e Banco Santander buscan recoñecer o talento innovador e o potencial de transferencia do coñecemento xerado no ámbito científico.
A investigación está co-dirixida por Antonio De Ron Pedreira, profesor de investigación ad honorem do CSIC e xefe do grupo BAS e Ana Paula Rodiño Míguez, titulada superior doutora do CSIC. Tamén conta coa participación de Josefa Dorinda Pouse Leira, técnica en Análise de Laboratorio e colaboradora de I+D+i.
