O Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) participa nun proxecto internacional que conseguiu transformar augas derivadas da industria cervexeira nun valioso recurso para o cultivo de microalgas, utilizando despois esta biomasa como ingrediente en pensos para peixes. Os resultados son alentadores: as dietas libres de fariña de peixe formuladas con esta microalga mantiveron de forma óptima o crecemento das douradas de cultivo, e melloraron indicadores clave de saúde como a capacidade antioxidante e as respostas do sistema inmunolóxico. Os resultados publicáronse na revista científica Aquaculture Nutrition.
Producir un litro de cervexa require entre tres e cinco litros de auga. O proxecto ALGAEBREW, onde participa o Instituto de Acuicultura Torre do Sal (IATS) do CSIC, propón aproveitar a auga sobrante neste proceso, aínda rica en minerais e nutrientes, para cultivar a microalga Nannochloropsis oceánica, unha especie de gran relevancia biotecnolóxica e industrial polo seu alto contido en proteínas, compostos antioxidantes e ácidos graxos esenciais omega-3. Tras cultivar as microalgas, desécanse e convértense nun ingrediente na fabricación de pensos para acuicultura, como alternativa ás fariñas de peixe.
Os efectos das dietas experimentais
O equipo do IATS-CSIC estudou durante 96 días os efectos de catro dietas experimentais con niveis en aumento da microalga sobre o crecemento, a regulación da expresión xénica e a microbiota de douradas de cultivo (Sparus aurata), un dos peixes máis cultivados no Mediterráneo.
Comprobaron que as douradas mantiñan un crecemento óptimo á vez que melloraron indicadores de saúde como a capacidade antioxidante e estado do sistema inmunolóxico, promovendo unha resposta antiinflamatoria. Ademais, o conxunto de microorganismos da auga tamén cambiou en función da composición da dieta, o que indica unha estreita relación entre a estratexia alimentaria e as comunidades microbianas do medio ambiente no que crecen os peixes de cultivo.
Nutrición para mellorar a sustentabilidade
“En lugar de centrarnos nun só parámetro, a investigación integra múltiples niveis biolóxicos e ambientais, dende o rendemento do crecemento e a fisioloxía ata a expresión xénica, a microbiota intestinal e as comunidades microbianas presentes na auga circundante. Deste xeito, o estudo proporciona unha visión integral de como a nutrición interactúa tanto co animal como co seu ecosistema”, comenta Jaume Pérez, profesor de investigación do CSIC no IATS e responsable do grupo de Nutrigenómica e Bioloxía Integrativa de Peces do IATS que participa no estudo.
“Esta perspectiva integradora revela algo esencial: as estratexias de alimentación non só inflúen no crecemento dos peixes, senón que tamén moldean a dinámica microbiana e a saúde do ecosistema. Noutras palabras, a nutrición convértese nunha ferramenta para mellorar non só a produtividade, senón tamén a resiliencia e a sustentabilidade en todo o sistema acuícola”, asegura.
Bioeconomía circular
“Estes pensos son máis sostibles ao estar baseados no principio da economía circular”, explica Fernando Naya-Català, outro dos investigadores do IATS responsables do estudo. “En lugar de necesitar pescar no mar para producir alimento para os peixes de acuicultura, estes pensos axudarán a mitigar a sobrepesca. Ademais, por si mesmos, son máis sostibles ao aproveitar subprodutos doutras industrias, converténdoos no alimento das microalgas”, resume.
Desa forma, redúcese a dependencia dos recursos mariños tradicionais e contribúese a sistemas de produción máis intelixentes dende o punto de vista climático. Os investigadores sinalan que o proxecto ALGAEBREW continúa avanzando para introducir este método na industria, para o que é necesario que sexa rendible. “Un paso necesario é escalar todo o proceso: levar a produción a volumes maiores para reducir os custos. Isto é algo que se expón a futuro e en cooperación coa industria cervexeira”, avanza Jaume Pérez.
Referencia: From Brewery Waste to Sustainable Aquafeed: Harnessing Nannochloropsis Microalgae for Fishmeal-Free Gilthead Sea Bream Diets, publicado en Aquaculture Nutrition.
