O brillo de Galicia durante a noite, visible mesmo dende satélites en órbita, é o resultado de millóns de fontes de luz artificial. Unha imaxe publicada pola Axencia Espacial Europea (ESA) no seu perfil de X amosa o desenvolvemento urbano a través dun mosaico elaborado a partir de máis de 7.000 fotografías tomadas en 2017 por astronautas dende a Estación Espacial Internacional. Nela pódese apreciar con claridade a iluminación no conxunto das Rías Baixas, asi como diversos puntos de luz correspondentes a cidades como Santiago de Compostela ou A Coruña, unha das zonas máis luminosas do territorio galego. Pola contra, o interior aparece moito máis escuro, con menor presenza de iluminación artificial.
Este fenómeno reflicte o desenvolvemento urbano, pero tamén suscita interrogantes sobre o consumo enerxético e a contaminación luminosa. Neste contexto, a fotografía astronáutica convértese nunha ferramenta fundamental para que a comunidade científica poida cartografar a luz artificial.
Porén, esta imaxe agocha un segredo: “A maioría das imaxes que se ven de Europa pola noite son interpretacións artísticas de imaxes en branco e negro, non na cor real”, explica Alejandro Sánchez de Miguel, da Universidade Complutense de Madrid e do Insituto de Astrofísica de Andalucía.
Transición cara á luz branca
Dende a ESA explican que as distintas cores da iluminación nocturna representan diferentes tecnoloxías: os tons máis cálidos e avermellados adoitan corresponder a fontes de luz de sodio, mentres que as emisións máis brancas e azuladas son propias das lámpadas con tecnoloxía LED empregadas nas rúas.
Con todo, nos últimos anos produciuse unha transición lumínica cara a iluminación branca e azulada que, segundo a comunidade científica, altera os ciclos nocturnos naturais. O exceso de luz artificial interfire no ritmo circadiano dos organismos vivos, incluídos os seres humanos, xerando efectos negativos tanto na saúde como nos ecosistemas.
Un estudo científico identificou tres impactos negativos principais da contaminación luminosa: a supresión da produción de melatonina, a alteración do comportamento dos insectos e morcegos ante a luz, e a perda de visibilidade das estrelas no ceo nocturno.
Podes consultar a evolución da luz en Europa entre 2017 e 2022 na seguinte ligazón.
