O 29 de outubro unha DINA provocou riadas catastróficas en Valencia que deixaron máis de 200 mortos e incuantificables danos materiais. Polo tipo de solo e as características propias de Galicia, non se adoitan dar as inundacións propias do Levante. Mais hai outro desastre natural recorrente: os incendios. As vagas de 2006 e 2017 están gravadas a lume na memoria dos galegos; testemuños directos da queima incontrolada de miles e miles de hectáreas do territorio, incluso en áreas protexidas. Co obxectivo de mellorar a resposta ante as emerxencias, concretamente as inundacións e os incendios, naceu o proxecto ATEMPO no que participa o CITIC e que fai uso da intelixencia artificial para optimizar as actuacións ante as catástrofes.
Precisamente é este proxecto o gran protagonista do sétimo episodio da segunda tempada de O Descodificador, o podcast de GCiencia en colaboración co CITIC. Neste capítulo contamos cos investigadores Miguel Luaces e Elena Villanueva do centro coruñés que forman parte da iniciativa transfronteiriza. Non só participa Galicia, senón que se traballa man a man con expertos de Portugal e Castela e León. O motivo é obvio: “Os desastres naturais non entenden de fronteiras”.
Unha ferramenta integrada
“Estamos intentando predicir distintos tipos de incidencias. Queremos facer predicións precisas segundo as categorías e indo do máis xeral ao máis particular. Incorporar, así, un sistema de predición de incidencias para a xestión de recursos integrado nun cadro de mando”, explican os investigadores. Ese é o obxectivo do proxecto ATEMPO, que concluirá ao longo de 2025: a creación dunha ferramenta integrada que poidan empregar os dispositivos de emerxencias para responder da maneira máis rápida e eficaz posible ante un acontecemento extremo.
Con todo, o traballo ten os seus desafíos. Tanto Luaces, que se centra nos sistemas de control, como Hernández, que está especializada en intelixencia artificial, coinciden en que a principal dificultade do proxecto reside na obteción dos datos. “Non hai un repositorio único no que estea toda a información que precisamos”, lamenta Luaces. Hernández exemplifica a complicación desta tarefa ao mencionar os datos meterolóxicos, imprescindibles para facer predicións de inundacións de incendios. Hai que pedilos e descargalos dos sistemas correspondentes, que poden variar moito entre países e tamén entre comunidades autónomas.
Orientar os servizos de emerxencias
A fin de contas, a ferramenta que pretende deseñar o CITIC xunto aos seus socios do proxecto ATEMPO serviría para orientar os servicios de emerxencias do estado no que se atopa o acontecemento extremo e que protocolo teñen que seguir sen ter que consultar documentos de centos de páxinas. De igual modo, un sistema de recomendación da forma de actuar, de saber que está acontecendo en tempo real e, idealmente, de como se poderían xestionar os recursos unha vez que cesaron as chuvias ou se mitigaron os lumes. Un proxecto aínda, pero que abriga a posibilidade de que a actuación ante desastres como o de Valencia ou os recorrentes lumes de Galicia e Portugal se mitiguen da maneira máis rápida e eficaz posible.
Escoita O Descodificador en todas as nosas plataformas de podcast:
