Nun mundo onde as doenzas da columna vertebral son unha preocupación de saúde cada vez máis común, xorde unha tecnoloxía prometedora que podería revolucionar o diagnóstico e tratamento destes trastornos, así como o seguimento da evolución das persoas doentes. O recente desenvolvemento dun sistema non invasivo e de baixo custo para a estimación postural da columna vertebral, patentado por investigadores do Laboratorio de Enxeñaría Mecánica do Centro de Investigación e Tecnoloxías Navais e Industriais (CITENI) da Universidade da Coruña (UDC), representa un “avance significativo” no campo da biomecánica e a saúde músculoesquelética. Urbano Lugrís, Florian Michaud e Javier Cuadrado son os cerebros detrás desta nova tecnoloxía.
Máis polo miúdo, o sistema estima as orientacións vertebrais utilizando un modelo multicorpo da columna vertebral e un número reducido de sensores de orientación 3D: ao colocar cinco sensores en cinco vértebras identificadas, estímase a postura da columna ao completo e en tempo real. Isto resulta posible grazas á medición da orientación que ofrecen os sensores e ao algoritmo de estimación desenvolvido polo equipo de biomecánica da UDC.
Ata o de agora, obter información detallada sobre a postura da columna está a resultar custoso, complexo e, en moitos casos, esixe a exposición do paciente a radiacións nocivas. Este novo sistema ofrece unha solución que proporciona información precisa e segura da postura da columna vertebral en tempo real.
O potencial desta tecnoloxía é amplo, xa que permite o diagnóstico clínico de certas patoloxías como alternativa aos raios X, indican dende a UDC. O obxectivo é fomentar o seu uso en hospitais e centros de saúde, pero tamén en clínicas de fisioterapia e centros de ergonomía, onde a necesidade de dispoñer dunha solución de baixo custo e non invasiva se volve indispensable.
Recoñecemento local e internacional
O Servizo de Traumatoloxía do Complexo Hospitalario Universitario de Ferrol (CHUF) mostrou o seu interese por esta tecnoloxía, especialmente para nenos con escoliose. Entre outras vantaxes, reduciríase a cantidade de radiografías necesarias para realizar o seguimento da súa enfermidade e, en consecuencia, a exposición a radiación X en idades temperás. Nos próximos meses, e grazas á colaboración co Nodo de Innovación da Área Sanitaria de Ferrol, dirixido por Javier Quiles, preveuse a realización dun estudo clínico para confirmar a eficacia do sistema mediante imaxes médicas.
A publicación científica de Urbano Lugrís, Florian Michaud e Javier Cuadrado sobre este innovador sistema de estimación postural tamén espertou o interese dun empresario estadounidense. Desde San Diego, recibiron unha chamada para probar o sistema nun hospital californiano, co propósito de lles proporcionar aos técnicos ortopédicos datos obxectivos que permitisen axustar eficazmente os xustillos de pacientes con escoliose. As probas realizáronse en 2023 e os resultados obtidos resultaron prometedores.
Recentemente, os investigadores do CITENI, en colaboración co enxeñeiro e emprendedor Alejandro Vázquez, crearon a empresa derivada (spin-off) Motion and Force Engineering Solutions (MFES). Esta compañía nace co obxectivo de difundir os avances do LIM e promover a actividade de I+D+i na comarca de Ferrolterra, poñendo un enfoque particular na biomecánica do movemento humano e outras áreas relacionadas das Ciencias da Saúde. Tras patentar este sistema de medición postural, aspiran a lanzalo ao mercado a través da spin-off. Co compromiso de impulsar a innovación local e contribuír ao avance científico na rexión, MFES prepárase para pór esta tecnoloxía avanzada ao alcance de quen máis o necesite.
