A Rede Eléctrica de España (REE) publica anualmente unha análise sobre o sistema eléctrico de Galicia. No informe de 2024 sinalan que a xeración de enerxía renovable aumentou un 8% respecto a 2023. Nunha minoría que xera o 3% da electricidade atópase a solar fotovoltaica, que produce enerxía por radiación solar. A REE informa de que este tipo de renovable é a tecnoloxía que máis rápido medra en número de conexións. Ante o interese nace SolData Spain, un novo xeoportal do Departamento Xeografía da Universidade Autónoma de Madrid (UAM) elaborado polo investigador Ibai de Juan para radiografar a enerxía fotovoltaica por concello a través de datos abertos, dende 1996 a 2024.
O mapa que representa o número de instalacións fotovoltaicas amosa a Galicia como unha das comunidades con menor volume de infraestrutura. Así, das 62.839 instalacións que se rexistraron en España en 2024, 704 están en territorio galego, o que representa só un 1,12%. Lugo convértese na provincia con máis fotovoltaicas instaladas, con 308. A continuación, Pontevedra con 178, Ourense con 111 e A Coruña con 107. Aínda así, é Sanxenxo o concello que conta con máis placas, cun total de 41, unha cifra que se mantén dende 2012. Con todo, 148 concellos aínda non contan cunha fotovoltaica: é o exemplo de Cee, Caldas de Reis, Avión ou A Fonsagrada.
Ibai de Juan diferenza tres tipos de instalacións: as existentes, xa están construídas, conectadas e vendendo enerxía ao sistema eléctrico; as que están en desenvolvemento cun DIA favorable, é dicir, con permiso ambiental pero aínda non producen; e as de autoconsumo, que a diferenza das existentes o obxectivo non é crear unha central eléctrica, senón aforrar na factura. Centrarémonos nas instalacións que se atopan no Rexistro Administrativo de Instalacións de Produción de Enerxía Eléctrica (RAIPE).
Os enclaves da fotovoltaica galega
A liña temporal revela que a enerxía solar fotovoltaica apareceu en Galicia por primeira vez en 2002 en tres concellos: Oleiros, Coristanco e Sanxenxo. Dous dos pioneiros localízanse na Coruña, actualmente a provincia con menos infraestrutura.
O mapa sinala 16 puntos relevantes na comunidade que contan con entre 10 e 50 instalacións fotovoltaicas. Dez deles están en Lugo: Lugo (26 instalacións fotovoltaicas), Vilalba (25), O Saviñao (23), Monforte de Lemos (22), Paradela (20), Guntín (20), Bóveda (19), Pol (15), Taboada (13), Pantón (12) e Cospeito (11). O caso de Monforte, Bóveda e O Saviñao son especialmente reseñables, cun crecemento exponencial a partir do ano 2008. Un dos motivos pode ser o Real Decreto 661/2007, polo que o Goberno ofrecía subvencións para fomentar a enerxía solar. Cobrar a cifra máis alta só era posible para aquelas plantas que estivesen conectadas e producindo antes do 30 de setembro de 2008.
Mentres, na provincia de Pontevedra destaca Sanxenxo coas súas 41 instalacións, Vigo con 18, e Pontevedra e Cambados con 10. Ourense e A Coruña, non obstante, contan con dúas cidades modelo da fotovoltaica: Santiago de Compostela (13) e San Cibrao das Viñas (11).
Podes consultar o xeoportal SolData Spain na seguinte ligazón.
