Mércores 21 Febreiro 2024

Os trastornos alimentarios non se curan comendo nin deixando de comer

Os trastornos da conduta alimentaria (TCA) son como uns vellos coñecidos: a todo o mundo lle soa oír falar deles, ou coñecen a alguén que tivo un familiar con TCA, pero case ninguén os entende demasiado ben. Por iso, pénsase que é un problema coa comida. “Arránxase comendo/deixando de comer, e punto”, adoitamos oír. 

En sociedades como a nosa, onde practicamente cada evento ou reunión social e familiar vira arredor da comida, ten sentido entender que esta sexa unha peza fundamental do noso día a día, máis aló de ser o noso motor e gasolina de vida. Os trastornos alimentarios teñen que ver cunha forma de xestionar as emocións nas que, cando unha persoa se sente excedida, se acaba vendo afectado algo tan básico para un ser humano como é a alimentación

Publicidade

A comida convértese nun recurso de control ou un recurso de calma. E deixa de ser o que ten que ser: comida. As pacientes que acoden cada día ao noso centro de Ita A Coruña, veñen cun sentimento común de que “ninguén as entende”. Nin as súas familias, nin as súas parellas, profesionais da saúde, nin elas mesmas. É entón onde o papel dos profesionais especializados cobra máis sentido e relevancia. 

Un dos principais traballos que realizamos é axudarlles a entender que lles está pasando. Que foi sucedendo para acabar desenvolvendo este problema, e o que o está mantendo no tempo. Lembremos de novo que a comida deixa de ser simplemente comida nestes trastornos. E o feito de comer é algo que temos que realizar todos os días das nosas vidas. Necesitámolo. Pode parecer de sentido común, pero aquí é onde se complica para as pacientes que os padecen. 

A comida deixa de ser simplemente comida nestes trastornos

Para quen o sofre, este mecanismo de supervivencia para unha necesidade tan básica como é comer, convértese nun pesadelo. Ben a través do control, restrinxindo, ata chegar a puntos nos que non notan as sensacións físicas de fame nin sede, ou ben a través do descontrol, recorrendo ás atacaduras de comida, chegando a puntos tan graves como comer comida directamente do conxelador, ou tendo que vomitar tras cada inxesta que fan. Ambos os extremos traen consigo riscos moi importantes para as súas vidas. 

O nivel de sufrimento que senten é indescritible, e a falta de comprensión provoca que se sintan moi soas neste proceso. E as súas familias senten frustración e impotencia moi fortes ao non saber como axudalas. E engado un punto que me parece fundamental: enfermaron, pero non son enfermas. Igual que non son mentireiras nin manipuladoras. O propio problema “sobrevive” a través das mentiras, por iso non hai conciencia de enfermidade. Se din a verdade, non poden seguir recorrendo a aquilo que lles axuda a sentir esa sensación de control ou de calma. E renunciar a iso é moi complicado.

A teoría que se adoita aplicar é moi sinxela: por unha banda, se restrinxes, tes que volver comer. Por outro, se comes moito nas atacaduras, deixa de comer. Pero, como todo na vida, a práctica é moito máis complicada que a teoría. Sentimentos como a rabia, a tristeza, o baleiro, poden ser un disparador deste malestar, que se manifesta nun síntoma alimentario (restrición, atracaduras, vómitos e purgas, etc.). 

As persoas con TCA enfermaron, pero non son enfermas

Isto é o que se atopa baixo a superficie: un gran problema de xestión emocional que, en moitas ocasións, súmase (ou é consecuencia) a unha historia de eventos traumáticos ou estresantes nas súas vidas, problemas familiares, trazos de personalidade ríxidos, perfeccionistas ou autoesixentes. Todo isto xera un “caldo de cultivo” para poder desenvolver un TCA. Hai persoas que teñen maior vulnerabilidade a ter episodios de ansiedade, depresión, outros recorren a substancias. Todo dependerá de cada persoa e das súas circunstancias.

E con esta mestura de emocións, vivencias, sensacións, aparecen outras máis complexas, como son a culpa, a vergoña. Con isto, a persoa que empeza a desenvolver un problema íllase da súa contorna, e cada vez refúxiase máis naquilo que lle dá esa sensación de calma ou control que lle proporciona a comida. Entón empezan a aparecer problemas de imaxe corporal que van máis aló do “os complexos normais”. E onde está esa diferenza? En que os complexos non limitan nin impiden facer plans, pero os problemas de imaxe corporal si. 

De novo, a persoa segue encerrándose, agudízase o illamento, deixa de quedar, apártase da súa rede e comeza a entrar nun bucle do que é moi complicado saír. Por todo isto, os trastornos alimentarios necesitan dun tratamento por parte de profesionais que entendan a súa complexidade. Non podemos só abordar o síntoma se non estamos a traballar tamén a causa. É importante entender que o trastorno alimentario ten un esquema mental que seguirá presente se non se aborda nunha terapia especializada, aínda que haxa unha recuperación física. 

Por iso sempre dicimos que do trastorno alimentario se sae xa que non é crónico na maior parte dos casos como se adoita pensar, pero fai falta realizar unha intervención multidisciplinar con médicos, psicólogos, psiquiatras e nutricionistas que axuden a recolocar cada área que está afectada. E este é un proceso que leva tempo pero que, unha vez conseguido, non só se sae do trastorno alimentario, senón que tamén se recupera a súa vida.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

Cal é o alimento que desencadea o pracer nos peixes?

Coñecer os mecanismos de motivación pola comida podería mellorar a eficiencia económica das empresas dedicadas á acuicultura

Os grelos poden previr o cancro? Estudan a dieta atlántica como vía terapéutica

Unha revisión analiza as propiedades farmacolóxicas dos alimentos consumidos no sur de Europa que poderían ter propiedades antitumorais

Ansiedade pola crise climática: “Nada parece útil para salvar o planeta do seu inexorable final”

As respostas emocionais ante as ameazas ambientais que poñen en perigo o futuro da Terra son cada vez máis comúns na poboación

‘Picona’, ‘Famosa’ e ‘Luguesa’: as 16 variedades galegas de castaña que descoñecías

Unha guía sobre os tipos de bullotes que se dan en Galicia amosa as diferentes cores e formas destes alimentos