Investigadores do Southwestern Medical Center (Dallas, EE UU) comprobaron nun estudo que reducir a presión arterial axuda a diminuír o risco de demencia e deterioración cognitivo. Os resultados do ensaio clínico en fase 3 con 33.995 pacientes con hipertensión de pobos da China rural, publicados en Nature Medicine, resaltan a importancia da adopción xeneralizada dun control máis intensivo de presión arterial en pacientes hipertensos para reducir a carga global de enfermidade por demencia.
O equipo de Jiang Hei, do departamento de Epidemioloxía no centro estadounidense, utilizou a axuda de médicos de aldea –profesionais comunitarios sen formación médica– para controlar a presión arterial de pacientes maiores de 40 anos en máis de 163 zonas rurais de China.
O grupo de intervención, composto por un total de 17.407 pacientes, recibiu medicación anti hipertensiva e asesoramento para medirse a tensión en casa, así como pautas para cambiar o seu estilo de vida. Entre os cambios, recomendáronselles dietas para baixar de peso, redución do consumo de sodio e moderación no consumo de alcol.
Resultados
Doutra banda, as persoas dos grupos de control só recibiron formación e a medición da súa presión arterial nun centro sanitario. Despois de catro anos, os investigadores observaron que os pacientes intervidos lograron unha melloría no control da súa presión arterial por baixo de 130/80 mm HG, con respecto aos de control. Ademais, reduciron substancialmente o risco de demencia por calquera causa nun 15% e a deterioración cognitiva nun 16%.
“Isto concorda cun informe histórico publicado o ano pasado en The Lancet, que destacaba que a hipertensión arterial non tratada era un dos catorce factores de risco que explican case a metade dos casos de demencia en todo o mundo”, comenta ao SMC UK Julia Dudley, directora de investigación de Alzheimer’s Research UK, que non participa no estudo.
Na actualidade, non existe unha correlación directa entre a demencia e a hipertensión, “xa que os mecanismos da demencia son moito máis complexos”, comenta a SINC o investigador do Instituto Cajal-CSIC Ricardo Martínez Murillo, que tampouco participa na investigación de Nature Medicine.
Con todo, a hipertensión si que supón un risco engadido a outros f2actores que inflúen no desenvolvemento desta condición mental como poden ser o tabaquismo ou a diabetes. Unha hipertensión prolongada produce alteracións que poderían desembocar en demencia debido a trastornos sinxelamente vasculares como unha menor irrigación de sangue ao cerebro” asegura Martínez. Isto débese a que canto menor é a rega sanguínea no cerebro, a supervivencia neuronal cae, o que se traduce nunha deterioración da conexión entre neuronas.
Ademais, a partir dos 40, hai que empezar a controlar a tensión arterial, apunta o investigador español, xa que poden xurdir outro tipo de afeccións vasculares como o infarto cerebral -ictus- ou os infartos lacunares, que son como “bombas de acio” que van minando áreas do cerebro.
Máis casos de demencia para 2050
Os investigadores estiman que o número global de persoas con demencia aumentará de 57,4 millóns en 2019 a 152,8 millóns para 2050, cun maior impacto en países de ingresos baixos e medios. Estudos previos suxerían que as intervencións no estilo de vida, como levar unha dieta saudable e facer exercicio regularmente, poderían ser a maneira máis efectiva de reducir a crecente incidencia global da demencia.
Os investigadores tamén atoparon que as persoas con hipertensión non tratada tiñan un 42% máis de risco de desenvolver demencia ao longo da súa vida que os participantes sans. Con todo, só uns poucos ensaios controlados avaliaron o efecto dos medicamentos que reducen a presión arterial sobre o risco de demencia, e ningún o considerou como un criterio de valoración principal do ensaio.
Ampliar o estudo
“Será importante ver se esta redución do risco mantense durante máis tempo que o período de seguimento de catro anos do estudo e se se observan efectos similares noutras poboacións que reciben o mesmo tratamento”, declara ao SMC UK James Leiper, director de Investigación da Fundación Británica do Corazón.
A demencia é unha das principais causas de morte e discapacidade en todo o mundo, polo que os resultados deste ensaio no que se utilizaron tratamentos para a hipertensión tradicional poderían reducir o risco desta enfermidade cognitiva, segundo os autores.
Referencia: Blood pressure reduction and all-cause dementia in people with uncontrolled hypertension: an open-label, blinded-endpoint, cluster-randomized trial. Publicado en Nature Medicine.
