O virus que provoca a COVID-19 se transmite a través das pinguiñas respiratorias que expulsa unha persoa infectada ao toser ou esbirrar a menos dun metro, pero non polas partículas suspendidas no aire, salvo en casos moi específicos durante os tratamentos hospitalarios. Así o recolle un recente informe da Organización Mundial da Saúde.
A OMS fixo público o informe Modos de transmisión do virus que causa a COVID-19, onde aclara como se transmite e como non este patóxeno a través do aire e outros medios.
O estudo comeza explicando que as infeccións respiratorias se poden transmitir a través de pingas de diferentes tamaños: cando son dun tamaño superior a 5-10 micras de diámetro denomínanse gotiñas respiratorias, e cando son máis pequenas de 5 µ m chámanse núcleos de pingas.
Segundo as evidencias actuais, o coronavirus transfírese entre persoas a través das gotiñas respiratorias e por vías de contacto, como unha superficie. Nunha análise de 75.465 casos de COVID-19 realizado en China non se atopou transmisión polo aire.
FACT: #COVID19 is NOT airborne.
The #coronavirus is mainly transmitted through droplets generated when an infected person coughs, sneezes or speaks.
To protect yourself:
-keep 1m distance from others
-disinfect surfaces frequently
-wash/rub your 👐
-avoid touching your 👀👃👄 pic.twitter.com/fpkcpHAJx7— World Health Organization (WHO) (@WHO) March 28, 2020
A transmisión de gotiñas acontece cando unha persoa está próxima, a menos dun metro, a alguén que ten síntomas respiratorios (por exemplo, tose ou esbirros). Por tanto, está en risco de ter as súas mucosas (boca e nariz) ou a conxuntiva do ollo exposta ás pinguiñas respiratorias potencialmente infecciosas.
A transmisión tamén pode ocorrer a través de fomites (obxectos contaminados co patóxeno) na contorna inmediata arredor da persoa infectada. É dicir, a transmisión do virus da COVID-19 pode acontecer por contacto directo coa persoa infectada ou indirecto a través das superficies próximas a ela e os obxectos que utilizou, como un termómetro ou un estetoscopio.
A transferencia aérea é diferente desa transmisión de pingas, xa que se refire á presenza de patóxenos dentro do núcleo das pingas (menores de 5 µ m) e que poden permanecer no aire durante longos períodos de tempo e ser transmitidos a distancias maiores dun metro.
Esa transmisión aérea pode ser posible en circunstancias e contornas moi específicas onde se traballa con procedementos ou tratamentos de soporte onde se xeran aerosois; é dicir, intubación endotraqueal, broncoscopia, succión aberta, administración de tratamento nebulizado, ventilación manual antes da intubación, virando ao paciente á posición prono, desconectalo do ventilador, ventilación non invasiva de presión positiva, traqueotomía e reanimación cardiopulmonar.
Sen evidencias de transmisión fecal-oral
Segundo o informa da OMS, existe algunha evidencia de que a infección por COVID-19 pode provocar infección intestinal e estar presente nas feces. Con todo, ata a data só un estudo cultivou o coronavirus dunha soa mostra de feces. Non hai informes de transmisión fecal-oral do virus COVID-19 ata a data.
Por outra banda, algunhas publicacións científicas proporcionaron probas iniciais sobre a detección do virus no aire, pero estes achados preliminares hai que interpretalos con moito coidado, segundo a OMS.
Unha publicación recente no New England Journal of Medicine avaliou a persistencia do virus da COVID-19 en distintas superficies. Nese estudo experimental, os seus autores xeraron aerosois usando un nebulizador de tres chorros e un ‘tambor’ en condicións controladas de laboratorio.
Pero esta é unha máquina de alta potencia que non reflicte as condicións normais da tose humana, di a OMS. Ademais, aínda que ese estudo sinalaba a aparición do coronavirus en partículas de aerosol durante un máximo de tres horas, non reflicte unha contorna clínica onde se producen aerosois.
Ollo ao contacto indirecto: canto tempo aguanta o virus en distintos materiais?
Hai informes de contornas nos que se admitiron pacientes con COVID-19 sintomáticos e nos que, por exemplo, non se detectou ARN de COVID-19 en mostras de aire. A OMS coñece outros estudos que avaliaron a presenza dese ARN vírico en mostras de aire, pero aínda non se publicaron en revistas revisadas por pares.
Tamén é importante ter en conta que a detección de ARN en mostras ambientais baseadas en ensaios con PCR non significa que os virus sexan viables e que se poidan transmitir.
Necesítanse máis estudos para determinar se é posible detectar o coronavirus en mostras de aire de habitacións de pacientes onde non hai procedementos ou tratamentos de apoio que xeren os aerosois.
Sobre as evidencias dispoñibles, incluídas as publicacións recentes, a OMS continúa recomendando ter precaución coas pingas e o contacto a aquelas persoas que atenden a pacientes con COVID-19, especialmente cando se realicen tratamentos de soporte e onde se producen aerosois.
Estas recomendacións son consistentes con outras directrices nacionais e internacionais, incluídas as desenvolvidas pola Sociedade Europea de Medicina de Coidados Intensivos e a Sociedade de Medicina de Coidados Críticos, e as que se utilizan actualmente en Australia, Canadá e Reino Unido.
Ao mesmo tempo, outros países e organizacións, incluídos os Centros para o Control e a Prevención de Enfermidades dos Estados Unidos e o Centro Europeo para a Prevención e Control de Enfermidades, recomendan precaucións en calquera situación que implique a atención de pacientes con COVID-19.
As recomendacións actuais da OMS salientan a importancia para os traballadores da saúde do uso apropiado de todos os equipos de protección persoal como máscaras, lentes, luvas e batas, que requiren un comportamento correcto e rigoroso, particularmente nos procedementos de retirada e prácticas de hixiene de mans.
Insistir no lavado de mans
A OMS tamén aconsella a capacitación do persoal sobre estas recomendacións, así como a dispoñibilidade dos equipos, subministracións e instalacións axeitadas.
Finalmente, este organismo insiste sobre a importancia extrema para a poboación xeral de lavar frecuentemente as mans, a etiqueta respiratoria (toser no cóbado, non tocar ollos, nariz nin boca), a limpeza e desinfección da contorna, así como manter as distancias físicas (mínimo un metro) e evitar o achegamento sen protección a persoas con febre ou síntomas respiratorios.
En paralelo a este estudo, a OMS publicou un tweet onde insiste nesas recomendacións e en que o coronavirus non se transmite libremente polo aire, senón a través das pingas que xeran as persoas infectadas cando tosen, esbirran ou falan. Estas pingas son demasiado pesadas para quedar suspendidas no aire: caen ao chan ou as superficies.
