Paleontólogos da Fundación Conxunto Paleontolóxico de Teruel-Dinópolis describiron fósiles dun dinosauro saurópodo procedentes do xacemento La Tejería no municipio de El Castellar (Teruel, España). Os resultados da súa investigación, publicados recentemente na prestixiosa revista científica Journal of Vertebrate Paleontology, permitiron identificar estes restos como pertencentes ao xénero Diplodocus; un dinosauro que, ata o de agora, unicamente fora recoñecido no Xurásico de América do Norte.
Os saurópodos, popularmente coñecidos como “cololongos”, constitúen un dos grupos máis característicos de dinosauros. En xeral, eran animais herbívoros, cuadrúpedos, con cola e pescozo longos, e unha cabeza relativamente pequena en relación coa lonxitude total do seu corpo. Dentro deste grupo, os diplodócidos destacan principalmente polas súas colas extremadamente longas.
O exemplar estudado de El Castellar procede de sedimentos que datan de finais do período Xurásico, fai uns 150 millóns de anos, e está representado por catorce vértebras, pertencentes á rexión media e posterior da cola, e por varios chevrones —uns ósos que se articulan coa parte inferior das vértebras—. O seu estudo permitiu identificalo como pertencente ao xénero Diplodocus, clasificándose como Diplodocus sp.
A cola de diplodocus presenta un conxunto de características anatómicas distintivas, entre as que destacan as grandes cavidades pneumáticas das vértebras, os centros vertebrais alongados sen cristas laterais, os profundos surcos lonxitudinais da superficie inferior das vértebras e os chevrones bifurcados.
De fósil a icona
Diplodocus é un dos dinosauros máis recoñecibles da cultura popular desde o seu descubrimento nos Estados Unidos en 1878. Por iso, e xa desde comezos do século XX, réplicas do seu esqueleto exhíbense nos principais museos de historia natural do mundo, converténdose nun símbolo da paleontoloxía mundial. A súa presenza en exposicións e producións audiovisuais sobre dinosauros contribuíu a convertelo nun dos “lagartos terribles” máis coñecidos polo público en xeral.
Sergio Sánchez Fenollosa, investigador da Fundación Dinópolis e primeiro autor do artigo, explica que “o estudo anatómico e as análises evolutivas realizadas permitíronnos identificar o exemplar de El Castellar como pertencente ao xénero Diplodocus. Trátase dun dos diplodócidos máis completos descubertos ata a data en Europa e constitúe a primeira evidencia deste xénero fóra de América do Norte. Este achado proporciona unha das probas paleontolóxicas máis sólidas de episodios de dispersión e intercambio faunístico entre ambos os continentes a través do proto-Océano Atlántico durante o Xurásico Superior. Ademais, este descubrimento permítenos comprender mellor os ecosistemas mesozoicos ibéricos e a diversidade de dinosauros saurópodos que habitaban na Europa xurásica”.
Pola súa banda, Alberto Cobos, director-xerente da Fundación Dinópolis e coautor deste artigo, destaca que “o Diplodocus de El Castellar tivo aproximadamente 25 metros de lonxitude, o que lle converte noutro dos grandes saurópodos xigantes do Xurásico de España, xunto a outros dinosauros saurópodos de Teruel con características moi diferentes ás dos diplodócidos, como son Turiasaurus e Losillasaurus, entre outros. Os fósiles de todos estes dinosauros, incluídos os do novo Diplodocus e que fan de Teruel un lugar de referencia para o coñecemento desta gran diversidade, exhíbense actualmente na sala dos dinosauros do Museo Aragonés de Paleontoloxía en Dinópolis en Teruel”.
Referencia: Intercontinental evidence of the iconic genus Diplodocus Marsh, 1878 (Dinosauria, Sauropoda) (Publicado en Journal of Vertebrate Paleontology)
