Cando os viquingos se aliaron cos galegos para loitar contra un inimigo común

A Cidade da Cultura acolle a partir do venres unha exposición que desmonta os grandes mitos arredor do pobo escandinavo

Os viquingos foron un pobo fero e desapiadado. Polo menos, así é como os describen nas grandes producións audiovisuais e literarias. Esta civilización de navegantes aterra na Cidade da Cultura, que estrea este venres a súa nova exposición adicada á vida deste pobo escandinavo baixo o título Unha vida viquinga. Organizado pola comisaria Irene García Losquiños, investigadora e experta na Idade Viquinga, é un dos proxectos máis destacados do centro cultural de Santiago para 2024. Nel tamén se aborda a relación entre o pobo escandinavo e os galegos, que na primeira metade do século XI se aliaron contra un inimigo común.

A instalación ten arredor de 120 pezas procedentes de museos de historia e arqueoloxía internacionais, e coleccións privadas: dende Suecia, Dinamarca e Francia ata museos españois. Trazando un circuíto a través das estancias, o relato da exposición afonda na vida da Idade Viquinga dende o seu nacemento, infancia, xuventude e madurez, ata despois da súa morte.

Publicidade

Entre os contidos presentados non podía quedar atrás a presenza do pobo galego. A forza da expansión dos viquingos non só chegou a Inglaterra ou Francia, senón que desembarcaron no territorio galego durante varios séculos, a pesar de non ser unha localización na que se asentaran masivamente.

Desmentir as lendas

A exposición procura tamén o afastamento de estereotipos establecidos na cultura popular sobre este pobo. Roubos, morte, destrución, igrexas queimadas e reis enfadados forman parte da historia dos viquingos no folclore. Non obstante, ninguén fala do papel das mulleres como partícipes en campañas guerreiras e de exploración, nin da importancia que tiña a súa hixiene persoal.

Publicidade

Con todo, dende o inicio queren deixar a un lado un primeiro tópico: a imaxinación do mundo viquingo como escuro. “Cando entras, a exposición está chea de cor”, adianta a comisaria Irene García. O pobo viquingo preséntase repleto de contactos culturais, comerciais e a participación a través de roles nestes intercambios.

“A exposición crea unha visión un pouco máis equilibrada da vida viquinga”, asegura. Contémplase o pobo escandinavo dende unha perspectiva “máis humana”, como afirma a comisaria. “Non só roubaban comida, senón que mercaban recursos á xente local”, desmente, aínda que os saqueos non deixaban de ser frecuentes.

En vez de imaxinar os viquingos viaxando só para atacar, “a exposición mostra a verdadeira magnitude dos seus contactos mundiais“. Na sala adicada á xuventude, ordeanda xeograficamente, explóranse estas relacións internacionais. “Integrei Galicia como unha parte do contacto mundial que está no centro destes vínculos”, asegura a comisaria.

As relacións con Galicia: saqueos ou alianzas?

Galicia ten un papel importante na relación cos viquingos, segundo expón García. De feito, é o lugar da península co que máis conexións estableceron. Dentro desta rede, os viquingos accedían a terras galegas a través da ría de Arousa e da ribeira do Ulla. Esta relación móstrase a través de manuscritos e de pezas que forman parte de complexos arquitectónicos.

“Unha forma de ver o impacto foi o investimento que se realizaou na construción de defensas”, explica a experta. Por exemplo, unha placa lítica no complexo da ermida das Torres de Oeste (Catoira) indica que esa edificación serviu para protexerse dos inimigos. Mais a presenza non é só visible a través de evidencias físicas. Un estudo recente suxire que a carga xenética que deixaron as invasións viquingas é un dos factores que pode influír na maior incidencia da esclerose múltiple en Galicia.

Unha das pezas que recolle a colección é un manuscrito que demostra a chegada dun gran grupo de viquingos a Galicia. Das fontes escritas que reflicten estas relacións, é “a máis longa e que máis detalles dá sobre unha campaña militar extensa”, asegura a experta, mencionando un exército de 100 barcos. Con todo, non todas as interaccións con Galicia foron para saquear, senón tamén colaborativas.

A causa dunha relación a longo prazo, os grupos viquingos aliábanse cos reis e loitaban contra os seus iguais. “Temos evidencia dun grupo de viquingos que se uniron a un noble galego na primeira metade do século XI para enfrontarse a uns tiranos que se asentaron en Lugo”, asegura. Un manuscrito da Catedral de Lugo certifica este suceso, cando o pobo se rebelou fronte ao rei Bermudo III. “Isto cambia as narrativas medievais que só falan da violencia contra os galegos”, afirma.

A expansión como etapa vital

O enfoque de como sería unha vida neste pobo escandinavo a través das súas etapas vitais permite o coñecemento dende unha nova perspectiva. “Combínanse eventos de diferentes décadas e séculos no límite dunha vida”, explica a comisaria, cunha imaxe dos viquingos que vai máis aló da crueldade.

Durante a xuventude, os viquingos saían de Escandinavia con vistas ás relacións internacionais. Galicia contemplou unha expansión deste pobo por todo o territorio, chegando ata O Cebreiro. Cando había presenzas máis lonxevas con moitos barcos, asentábanse en campamentos e dividíanse en grupos. Non só chegaban nas súas valquirias a través dos ríos, senón tamén mediante estradas e camiños. As fontes históricas adoitan recoller a violencia máis que as accións colaborativas que levaron a cabo.

A exposición mostra a súa vida con sutileza. A localización na Cidade da Cultura, asegura a comisaria, trátase do lugar e da oportunidade adecuada. “Este contacto deixou unha pegada en Galicia”, asegura, facendo referencia a un público con ganas de coñecer a súa historia.

Con todo, a comisaria agarda que a saída da última sala, adicada á morte, deixe os visitantes “cunha sensación máis familiar e entendible” sobre como se comportaba o pobo escandinavo. Ademais, engade, que a xente saia “fascinada pola grande cantidade de contactos mundiais, pola súa relixión e os seus rituais funerarios”, para pór o punto final a esta experiencia.

2 COMENTÁRIOS

  1. “Un estudo recente suxire que a carga xenética que deixaron as invasións viquingas é un dos factores que pode influír na maior incidencia da esclerose múltiple en Galicia”
    “chegaban nas súas valquirias a través dos ríos”
    Nunca é tarde para aprender.

  2. So hai unha colaboración na historia, porque foi un suceso puntual, co obxectivo de saquear as riquezas de Bermudo pola dúa parte. Deixade de romantizar as violacións e os saqueos. E non, non consta que houbera vikingos muller, cando as mulleres ían nos barcos era para se asentar nun novo territorio, non para vikinguear. E vikingo non significa escandinavo. Ps vikingos eran xermanoslavos, o mesmo que os godos e os visigodos, vándalos e demáis tolos. Isto de producir revisións históricas para casar mellor co pensamento moderno e gañar pasta, como que é moralmente cuestionábel.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

00:01:23

Un torneo de motos emprega a mámoa de Guítara en Pantón como rampla de saltos

ADEGA e Mariña Patrimonio denuncian que se ubique un circuito nunha zona cun conxunto arqueolóxico de ata 10 mámoas protexidas

As computadoras saben ler poesía: un estudo pioneiro analiza a obra de José Ángel Valente

Un profesor e unha investigadora da USC estudan o rico e intrépido universo dunha das figuras fundamentais da poesía española contemporánea

Mira o que comes e como o envolves: “Hai interaccións de sustancias entre os envases e a comida”

Un investigador do CITIC presenta unha proposta para identificar biomarcadores de enfermidades gastrointestinais e analizar a influencia de determinadas substancias na microbiota

Unha defensa da nosa contorna: así é o traballo campión galego de vídeo submarino

Xaime Beiro e Lara González gañan por terceira vez consecutiva o campionato cunha peza que amosa a biodiversidade das nosas costas