Este ano está sendo especialmente complicado para as confrarías da Ría de Arousa. A produción de bivalvos, agravada polos últimos temporais, non levanta cabeza. Un informe do Centro de Investigacións Mariñas da Xunta (CIMA) sobre a saúde dos exemplares dos Lombos de Ulla —considerado o paraíso marisqueo da ría— apunta que o 30 % do berberecho (Cardiidae) está contaminado polo parasito Marteilia cochillia. Isto explica a elevada mortandade do marisco, incentivada tamén polos episodios de salinidades baixas. O documento contempla os danos nas ameixas polo réxime de ventos e a tendencia do descenso da fluorescencia ligada á cantidade de fitoplancton na columna de auga rexistrada na serie temporal. Non é a primeira vez que este parasito infecta o marisco das Rías Baixas.
Os Lombos de Ulla debería ter producido suficiente marisco para a campaña do 2023-2024, unha zona extractora que xa se pechara o pasado xaneiro pola delicada situación de stock. O peche deste banco realizábase co obxectivo de recuperar a produción, mais o marisco que consegue sobrevivir non dá a talla comercial. A Xunta apunta que a prevalencia do parasito M. cochillia así como a súa densidade, 2.000 ind/m, “xustifican plenamente a mortandade elevada do berberecho”, ademais das salinidades baixas —houbo dous episodios durante o inverno 2022-2023 que estragaron tamén a ameixa xapónica—. O parasito invade o corpo dos bivalvos e mátaos por inanición ao impedirlles facer a dixestión.
No referente ao Bohído, a produción de ameixa babosa indicou na serie histórica tres valores mínimos: en 2005, 2018 e na campaña de 2022 e 2023. “Desta maneira, o valor mínimo de stock desta especie coincide co mínimo de stock de berberecho e ameixa xaponesa nos Lombos de Ulla”. En Cabío tamén se identifica unha diminución da ameixa babosa (Ruditapes decussatus) e ameixa roxa (Venerupis Rhomboides). Esta última atópase en mínimos históricos.
Este informe do CIMA foi realizado para o proxecto do Plan de Marisqueo da Consellería do Mar que está pendente de se aprobar. A Xunta apunta que se os paróns na actividade marisqueira prosperan, poderían “supoñer unha recuperación dos mesmos”. Deste xeito, o goberno autonómico informa que Os Lombos de Ulla ten previsto paralizar a extracción debido aos episodios de salinidades baixas e as mortandades causadas de maneira recurrente por mor do parasito M. cochillia. “A relación do esforzo pesqueiro entre os tres barcos ten incrementado a presión pesqueira sobre O Bohído e Cabío con stock disminuídos por mor das condicións océano-meteorolóxicas”, apunta o documento da Consellería do Mar.
Deste xeito, o CIMA recomenda a suspensión da campaña marisqueira para protexer as especies que aínda non medraron o suficiente como para ser comercializadas e así conservar esta produción para a próxima campaña. As esperanzas están postas na recuperación das poboacións. Estas medidas de conservación extraordinarias prohíben a actividade marisqueira de maneira temporal. En varias ocasións, o parasito Marteilia cochillia devastou os bancos marisqueiros das Rías Baixas, a primeira aconteceu en Arousa en 2012, aínda que tamén houbo episodios na Ría de Pontevedra e parte da Ría de Vigo.
Referencia: Proxecto Plan xeral de explotación marisqueira para o trienio 2024-2026
Puntualizar que o parasito Marteilia cochillia NON É UNHA BACTERIA!!
Ao igual que o resto de parasitos do xénero Marteilia, son protistas pertencentes ao orde Paramyxida, dentro do grupo Rhizaria, que se caracterizan pola súa estrutura de células dentro de células na que se producen esporas tricelulares (https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1465761).