Un proxecto galego e portugués reduce a erosión dos solos queimados cun 80% de eficacia

O proxecto LIFE REFOREST, desenvolvido en tres zonas piloto, aplica a I+D+i para a rexeneración do chan arrasado polos incendios

Ponencia de presentación de resultados do proxecto a cargo de Julio Fierro (drta.), investigador sénior de CETIM Centro Tecnológico e coordinador científico do LIFE REFOREST, e de Jan Jacob Keizer, do Laboratório Associado Centro de Estudos do Ambiente e do Mar (CESAM) da Universidade de Aveiro.
Ponencia de presentación de resultados do proxecto a cargo de Julio Fierro (drta.), investigador sénior de CETIM Centro Tecnológico e coordinador científico do LIFE REFOREST, e de Jan Jacob Keizer, do Laboratório Associado Centro de Estudos do Ambiente e do Mar (CESAM) da Universidade de Aveiro.

O proxecto LIFE REFOREST desenvolveu ao longo de case catro anos de investigación I+D+i aplicada, unha solución eficaz para reducir a erosión de zonas afectadas por incendios: a implementación de micotecnosolos, cuns resultados de eficacia do 70-80%. Esta conclusión é froito dun estudo nas tres zonas piloto creadas no sur de Galicia e centro de Portugal, e en comparación con outras áreas sen tratamento.

Estes bos resultados a nivel ambiental, sinalou Julio Fierro, investigador sénior de CETIM Centro Tecnolóxico e coordinador científico do LIFE REFOREST, mostran a importancia de actuar sobre os chans queimados por lumes o máis rápido posible, antes de que teñan lugar as primeiras choivas, dado que son as que xeran un maior impacto debido á erosión e á contaminación de masas de auga. Neste punto, destacou que ao tratarse dun sistema prefabricado, que pode estar preparado con anterioridade, é posible aplicalo de forma máis rápida que sistemas convencionais como barreiras, que son construídas in situ.

O micotecnosolo

A solución LIFE REFOREST consiste nunha serie de mangas tubulares biodegradables
cargadas cun tecnosolo fabricado a partir de residuos orgánicos, estabilizados e inoculados con fungos. Debido á súa forma e composición, permiten reter a estrutura
do chan fronte á escorrentía pluvial e promover a recuperación natural grazas ao rápido desenvolvemento do micelio fúnxico na cuberta vexetal. Este micotecnosolo (tecnosolo máis fungos) tamén achega materia orgánica, nutrientes e sementes de vexetación autóctona (previamente seleccionadas) para lograr unha restauración máis rápida da superficie e promover a retención de auga.

A nivel económico, as investigacións de LIFE REFOREST permitiron desenvolver unha solución economicamente viable xa que, segundo os cálculos iniciais, o seu custo é un 25% inferior ás prácticas actuais fronte á erosión. Os incendios forestais son unha grave problemática nos países do sur de Europa agravada debido o cambio climático. En concreto, Galicia suma o 50% dos rexistrados en España e Portugal é o país máis afectado da Unión Europea.

As investigacións de LIFE REFOREST permitiron desenvolver unha solución economicamente viable, xa que o seu custo é un 25% inferior ás prácticas actuais fronte á erosión

Os lumes arrasan a biodiversidade, provocan a erosión do chan, a escaseza de auga e debilitan a capacidade de rexeneración de zonas queimadas, ameazando a estabilidade ecolóxica. Ante a necesidade de atopar unha solución ad hoc que permitise reducir o impacto destas catástrofes naturais na rexión transfronteiriza, en xuño 2018 o consorcio do proxecto LIFE REFOREST iniciou unha innovadora investigación I+D+i subvencionada a través do programa LIFE, o instrumento de financiamento da UE para o medioambiente e a acción climática.

Xornada sobre estratexia forestal

Estas conclusións foron presentadas esta mañá durante a xornada europea sobre
estratexia forestal organizada por CETIM como evento final do LIFE REFOREST e para concluír a investigación iniciada en xuño de 2018. Entre os relatores invitados estiveron Silvia Abruscato, coordinadora de accións de resposta rápida contra incendios e diálogo político de alto nivel na Conferencia Ministerial FOREST EUROPE; Fernando Veiga, subdirector xeral de Extinción da Xunta de Galicia; António Patrão, do Instituto dá Conservação da Natureza e dás Forestas (ICNF); Francisco Dans, director da Asociación Forestal de Galicia, ou Rosàrio Alves, directora executiva de FORESTIS, a Associação Florestal de Portugal.

Pola súa banda, Cristina Fernández, do Centro de Investigación Forestal de Lourizán, e Antonio Rigueiro, catedrático da Universidade de Santiago de Compostela expuxeron outras experiencias de xestión forestal innovadora en Galicia. Xosé Covelo, director técnico da Asociación Forestal de Galicia, clausurou a xornada repasando as perspectivas futuras da solución LIFE REFOREST e recomendacións para a mellora das políticas públicas autonómicas, nacionais e europeas.

Xunto con Julio Fierro, Jan Jacob Keizer, do Laboratório Associado Centro de Estudos do Ambiente e do Mar (CESAM) da Universidade de Aveiro, explicou con detalle os experimentos nos montes de Nespereira, Albergaria-a Velha e Penouços, e destacou que tamén observaron unha redución da cantidade de auga de escorrentía xerada e a presenza de contaminantes, favorecendo a rexeneración natural.

Necesidade de I+D+i para o sector

A idoneidade do proxecto está xustificada, en parte, pola importancia do sector agroforestal que, cunha facturación anual de 1.800 millóns de euros, representa o 3,5% do PIB nacional. Así mesmo, o consorcio de LIFE REFOREST engloba a toda a cadea de valor xa que está integrado polas dúas principais asociacións sectoriais de ambos os lados da fronteira como son a Asociación Forestal de Galicia (AFG) e a Associação Florestal de Portugal (FORESTIS); empresas privadas de biosolucións e como as galegas Hifas da Terra, TEN Tecnosuelos e Indutec Enxeñeiros; e dous centros de coñecemento referentes como son o Centro de Estudos do Ambiente e do Mar (CESAM) da Universidade de Aveiro (Portugal) e CETIM Centro Tecnolóxico (líder e coordinador científico).

En xeral, cos traballos levados a cabo por este consorcio multidisciplinar alcanzáronse
uns resultados prometedores tanto a nivel ambiental como económico. Ademais, grazas aos tres pilotos instalados en 9 parcelas dos montes de Nespereira-Pazos de Borbén (sur de Galicia), Albergaria-a-Velha e Penouços-Oliveira de Frades (centro de Portugal) desenvolveuse un completo plan de transferibilidade, replicabilidade e boas prácticas para outras zonas europeas afectadas por esta problemática.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.