Rui Jorge Agostinho: “Ficar no horario de verán sería a peor decisión posible”

Ao coñecerse a vontade da Comisión Europea de suprimir o cambio de hora estacional no continente, o Goberno portugués encargou a Rui Jorge Agostinho, director do Observatorio Astronómico de Lisboa, un informe para ver os pros e os contras das diferentes opcións que se abrían ante esta situación. Concluíu Rui Jorge que, para a realidade portuguesa, tendo en conta os seus hábitos de vida e os antecedentes históricos, a mellor decisión era manter os dous cambios, ao contrario do que suxería a UE. Xunto a Jorge Mira e José María Martín Olalla, Agostinho participou este martes nunhas xornadas organizadas polo Consello da Cultura Galega en Santiago.

Como respondeu Portugal a este debate?

Publicidade

En Portugal moi poucas persoas souberon da enquisa que lanzou a Comisión Europea. Só despois de coñecerse os resultados o tema acadou repercusión. Comezouse a falar disto, e apareceron opinións moi diversas. Unha vez presentamos o relatorio, o primeiro ministro anunciou que ía seguir as recomendacións que se tiraban del. Agora é un asunto político, a debater nos diversos países da Unión Europea.

En Galicia hai moitas voces que avogan por compartir hora con Portugal. Como o ve vostede?

É unha opinión a ter en conta, pero hai que analizar ben a situación. A escolla da hora dun país ten moito que ver coa súa historia e coa súa sociedade. España, e con ela Galicia, mantivo o UTC+1 desde hai 78 anos. Toda a xente que vive no territorio español ten o seu modo de vida adaptado a esta hora. As horas nas que as persoas empezan a traballar, os nenos van á escola, nas que almorzan, volven a casa despois do traballo… Estes horarios están controlados polas horas de Sol, non polo que marca o reloxo.

“Non podo dicir se Galicia vai estar mellor co horario UTC, pero si estou seguro de que o cambio vai supoñer varios anos de adaptación”

Alén do réxime oficial da hora, que marca as nosas actividades, o corpo humano responde de seu ás horas de Sol: cando amence, cando o Sol está no punto máis alto, e cando o Sol se pon. Así, a sociedade española e galega adaptaron o seu modo de vida á hora UTC+1 desde hai 78 anos, e iso é moito tempo.

Eu son astrónomo, non sociólogo, e non podo dicir se Galicia vai estar mellor co horario UTC. Pero si estou seguro de que o cambio vai supoñer varios anos de adaptación. Se hai estudos que sustenten que vai haber melloras con isto, habería que velo, pero eu non podo afirmalo, non estou seguro. E non podemos facer as cousas porque nos pareza que é bo, simplemente, porque podería haber problemas.

En Portugal probaron varias opcións distintas e chegaron á conclusión de que a situación actual é a mellor. Por que?

Houbo dúas vías para chegar á conclusión actual. Unha delas foi mirar cara a historia do pobo portugués: todas as veces que mudou á UTC+1, aos poucos anos cambiouse porque a xente non se adaptaba, e volveu á UTC, cunha hora de adianto durante o verán.

A outra vía foi ollar os gráficos de nacemento e ocaso do Sol. Cales son durante o ano, e cales son os seus impactos positivos e negativos, e iso foi o que analizamos no relatorio. Demostramos que se Portugal tivera unha hora continua durante o ano (sexa UTC ou UTC+1) habería sempre unha parte do ano na que se penalizaría a vida social. A mellor solución é, por tanto, a de facer dous cambios ao ano. Ás veces fálase tamén de que esta transición é prexudicial, pero non se puido demostrar.

“O aforro enerxético, aínda que sexa pequeno, é moi importante por causa do cambio climático”

Outro aspecto importante é o do aforro enerxético. Os estudos din que é pequeno ao cambiar a hora, pero aínda así, un pequeno aforro é moi importante, por causa do cambio climático que xera o CO2 que se emite ao producir electricidade. Aínda que sexa menos do 1%, é algo a ter en conta, porque estaremos emitindo menos gases de efecto invernadoiro, e o cambio climático vai ser un problema moi grande ao que nos teremos que enfrontar.

Sería recomendable que os países do suroeste continental, como España ou Portugal, seguiran facendo o cambio?

Neste momento, as regras da UE din que todos os países deben seguir as mesmas indicacións no respecto ás horas de inverno e/ou verán; é dicir: ou hai dous cambios, ou non hai ningún, pero todos deben facer o mesmo. O que pode decidir un país é a hora na que quere estar (UTC, UTC+1, etc.), haxa ou non os cambios a nivel europeo.

Pero esta regra é unha decisión política, e pode ser cambiada. Os países da UE poderían votar, e decidir que cada país é libre de ter ou non hora de verán. Agora mesmo non é posible, pero coa nova votación, pode facerse o cambio.

Se a UE obriga á supresión do cambio, que cre que debería facer Portugal? E España?

Neste caso, para Portugal, o mellor sería manter a UTC durante o ano enteiro, é dicir, a hora actual de inverno. O impacto negativo sería menor que se Portugal adoptara a UTC+1. Aquí hai moitos máis problemas.

Por que? Se mantemos a UTC todo o ano, os efectos negativos serían no verán, porque teremos amenceres ás 5-5.30 da mañá, cando a maioría da xente está durmindo, e serían horas de Sol que non se utilizan. O que vai sentir a xente é que ao final da tarde terá unha hora menos. Pero como en verán hai moitas horas de Sol, a xente sentirá un impacto negativo menor, porque aínda así terá tempo para facer as súas actividades ao final da tarde. É mais negativo do que temos agora, pero non é tan malo.

Rui Jorge Agostinho, José María Martín Olalla e Jorge Mira, no Consello da Cultura Galega. Foto: R. Pan.

A outra solución, ficar todo o ano no horario de verán, sería a peor posible. Porque o problema xorde no inverno; nos meses de final e principio do ano, o Sol nacería entre as 8.15 e as 9 (en Galicia sería unha hora máis tarde). Iso vai facer que a xente se erga de noite, e os rapaces entraran no colexio aínda medio durmidos, porque non hai luz do Sol. Esta foi a razón pola cal, nos anos 90, cando Portugal tivo UTC+1 no inverno, a xente dixo que non era bo.

O caso de España e Galicia é máis complexo, porque ten unha amplitude moito maior, desde Galicia ata Baleares: vai haber problemas dun lado ou do outro. Non podo dicir cal é a mellor solución, porque depende moito dos hábitos sociais, pero si podo falar da experiencia que houbo en Portugal.

Para min, a boa solución sería permitir deixar que cada país decidira. É normal que os países do norte, con 18 ou 19 horas de luz no verán, non precisen mudar a hora, porque xa hai moita diferenza. Pero España, Portugal e incluso Francia, cunha variación menor ao longo do ano, poden pedir ter unha hora de verán e unha de inverno.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

Un libro sobre Manuel Colmeiro pecha as homenaxes ao Científico Galego do Ano

Tamén colocan unha placa na súa memoria na facultade de Ciencias Económicas e Empresariais da USC

Europa prorroga 10 anos o glifosato, o herbicida “canceríxeno” usado masivamente en Galicia

É o produto fitosanitario máis eficaz contra as malas herbas, pero numerosos artigos científicos atribúenlle efectos nocivos na saúde das persoas

Dez anos fomentando a curiosidade

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, felicita a Gciencia polo seu décimo aniversario

Debe ter Galicia o mesmo horario que o resto do Estado?

A poucos días de mudar a hora, abrése o debate sobre se a nosa comunidade debería seguir o fuso de Portugal e Reino Unido