Nada é para sempre. Porque o mundo sempre está a cambiar. Tamén un planeta emblemático do noso Sistema Solar: Saturno, cos seus gloriosos aneis. Pero agora os científicos planetarios descubriron que están a desaparecer a unha velocidade incriblemente rápida. Cando menos, en termos planetarios. Porque os aneis poderían desintegrarse e caer en Saturno en tan só 100 millóns de anos, nun proceso denominado “choiva de aneis”.
O descubrimento realizouse baseándose nas observacións das sondas Voyager 1 e 2 da NASA, que tiveron encontros con Saturno no seu camiño cara ao Sistema Solar exterior en novembro de 1980 e agosto de 1981, respectivamente.
Combinando isto coas observacións de Cassini , nas que analizou o material que cae desde os aneis de Saturno ata o planeta, permitiu aos astrónomos facer un cálculo. O resultado é tan rápido como a taxa máxima no rango orixinalmente prognosticado por Voyager.
“Estimamos que esta ‘choiva de aneis’ drena unha cantidade de produtos de auga que poderían encher unha piscina de tamaño olímpico desde os aneis de Saturno en media hora”, dixo o científico planetario James O’Donoghue, do Centro de Voos Espaciais Goddard da NASA.
“Só por isto, todo o sistema de aneis desaparecerá en 300 millóns de anos. Isto é relativamente curto, en comparación coa idade de Saturno de máis de 4 mil millóns de anos”, explica o investigador.
Os indicios de choiva de aneis detectáronse por primeira vez nalgúns fenómenos curiosos observados polas sondas Voyager. Detectaron algúns cambios estraños na ionosfera de Saturno, as variacións de densidade nos propios aneis e tres bandas escuras que viran arredor do planeta nas latitudes do norte medio.
Inicialmente, pensábase que estas cousas non estaban relacionadas. Pero un estudo de 1986 propuxo que esas bandas escuras estaban a ser causadas por partículas de xeo dos aneis de Saturno, cargadas polo Sol ou campos de plasma e derrubadas polas liñas do campo magnético do planeta.
En canto aos cambios na ionosfera, tamén están ligados á choiva de aneis. As partículas cargadas interactúan químicamente coa ionosfera de Saturno, dando como resultado cationes de trihidróxeno de longa vida que coruscan no infravermello. O equipo puido ver estas brillantes bandas infravermellas en Saturno e facelas coincidir coa taxa de choiva estimada.
“Temos a sorte de estar preto para ver o sistema de aneis de Saturno, que parece estar no medio da súa vida útil”, dixo O’Donoghue . Pero hai outros sistemas de aneis no Sistema Solar. Xúpiter, Urano e Neptuno teñen aneis e pode que sobrevivan un pouco máis. Crese que os aneis de Urano teñen un máximo de 600 millóns de anos, o que significa que poderían ter unha dinámica moi diferente á de Saturno.
“Se os aneis son temporais”, dixo O’Donoghue , “seica perdemos de ver sistemas de aneis xigantes tamén en Xúpiter, Urano e Neptuno”.
A investigación do equipo foi publicada na revista Icarus.
