O sangue e a lava teñen máis en común do que semella a simple vista. Os dous son fluídos non-newtonianos e, por tanto, non seguen a lei básica dos fluídos. Iso quere dicir que o seu comportamento cambia en función de múltiples condicións e, ademais, non son son doados de estudar. Isto é o núcleo de estudo do proxecto europeo InNoPor que coordina o Centro de Investigación en TIC (CITIC) da Universidade da Coruña (UDC). A líder da iniciativa, a investigadora e matemática María González Taboada, é a convidada do novo episodio de O Descodificador, o pódcast de GCiencia en colaboración co CITIC.
“Os fluídos non newtonianos poden variar segundo a presión aplicada ou do tempo que leven sometidos a unha forza. Por exemplo, a clara de ovo vaise espesando conforme a imos batendo”, explica a investigadora. Amais disto, o proxecto estuda os fluídos non newtonianos en materiais porosos, como acontece co sangue —que flúe a través dos tecidos— e coa lava. O obxectivo da iniciativa europea, na que participan ata oito institucións de Europa e América, é crear simulacións que axuden a entender mellor o comportamento destes fluídos. InNoPor vaise centrar, sobre todo, no estudo da lava, pero tamén dedicará parte dos seus catro anos ao ámbito biomédico.
“O proxecto pode ter importantes aplicacións prácticas en medicina, porque axudará a comprender mellor a circulación sanguínea en tecidos danados. En vulcanoloxía, permitirá anticipar o movemento da lava e, por tanto, os riscos asociados”, explica a matemática do CITIC. González Taboada recoñece que se centrarán máis no estudo do magma e, para iso, traballarán con datos reais da erupción da illa canaria da Palma en 2021. Así, se se volvese repetir unha situación semellante, o novo método resultante podería axudar a estimar a velocidade da lava, identificar con maior precisión as zonas de risco e, por tanto, saber cando se debe evacuar a poboación.
O proxecto InNoPor céntrase no estudo da lava e do sangue, pero as súas aplicacións poden ser múltiples. Entre elas, a investigadora do CITIC sinala a extracción do petróleo e o gas e, tamén, a dispersión de contaminantes no solo e nas augas subterráneas. Ao longo dos catro anos do proxecto, que arrincou este ano, a centro da UDC ocuparase non só de coordinar a iniciativa, senón da modelización e o desenvolvemento de métodos numéricos.
- Escoita O Descodificador en todas as nosas plataformas de podcast: Spreaker, Spotify, Ivoox, iHeart, Deezer, Podcast Addict, JioSaavn e Podchaser
- O CITIC está acreditado como Centro de Excelencia e membro da Rede CiGUS para o período 2024-2027. A acreditación, estruturación e mellora do CITIC está cofinanciada pola Xunta de Galicia e nun 60% pola Unión Europea no marco do Programa Operativo FEDER Galicia 2021-2027, co obxectivo temático de promover “unha Europa máis intelixente: transformación innovadora e intelixente” (ED431G 2023/01).
