As noites de verán sempre sorprenden. Non só polas orquestras e as festas, senón por un motivo que vai moito máis alá. Os ceos desta estación traen consigo algúns dos fenómenos máis esperados. Algúns, como as Perseidas, convértense nos eventos clave da estación máis longa do ano, mais outros como os cometas van mudando a súa traxectoria. Así, dáselle a benvida ao verán a través dunha guía dos acontecementos astronómicos do estío.
As bágoas de San Lourenzo
Como cada ano, a chuvia de estrelas das Perseidas chega a Galicia. Estes meteoros poderanse ver no ceo co seu máximo esplendor o 12 de agosto, entre as 15 e as 18 horas. Como ocorre con cualquera fenómeno astronómico, un ceo despexado e pouco luminoso facilita a visión, mais a Lúa en cuarto crecente vai afectar negativamente a súa observación. En Galicia, o satélite ocultarase sobre a unha da madrugada, facilitando así a contemplación das Perseidas.
De todas formas, é unha chuvia de estrelas forte, e adoita presentar picos de actividade fóra do máximo, polo que nas noites próximas a esta data poderían apreciarse estes meteoros despois do ocaso luar. Poderase apreciar este fenómeno en condicións óptimas dende zonas sen contaminación luminosa, con ceos despexados e poucos obstáculos para a vista. Aínda que as Perseidas parecen vir da constelación de Perseo, pódense ver en calquera parte do ceo, dirixindo a mirada cara a zonas máis escuras. Así, poderíanse chegar a observar ata 100 meteoros/hora na cita astronómica máis relevante do verán.
O cometa 13/P Olbers
Este cometa poderá observarse a principios de xullo. Descuberto no ano 1815 polo astrónomo amateur alemán Heinrich Olbers dende Bremen (Alemaña), atópase na súa cuarta aparición cun período de 69,5 anos. O seu máximo será entre xuño e xullo deste ano, cando podería alcanzar magnitudes 6 e 7 en canto ao seu brillo. Con todo, dende o Observatorio de Forcarei advirten que non será fácil a súa visión a simple vista. Os cometas son elementos pequenos, polo que as condicións óptimas para a súa visión son a súa proximidade e unha cola grande.
Os cometas chegan ao seu mellor momento, cunha cola grande, cando están cerca do Sol. Polo tanto, para poder percibilos, deben observarse en canto anoitece ou ao amencer. Cando chegue o momento, para facilitar a súa visión, haberá que coñecer a orientación cara a onde se puxo o Sol e cara a onde vai saír para poder contemplar a súa marcha astronómica. Coas magnitudes do 13/P Olbers non será fácil de observar a simple vista, senón que farán falta instrumentos como prismáticos ou telescopios. Non obstante, “cos prismáticos tampouco se poderá apreciar gran cousa”.
Contemplación da Vía Láctea
Entre as recomendacións do Observatorio de Forcarei para contemplar os ceos do verán, atópase unha atracción que está xusto enriba das nosas cabezas: a Vía Láctea. Para observala fan falla dúas premisas: un ceo escuro, como todo fenómeno astronómico, e uns prismáticos 10×50, un instrumento de visionado pequeno e recorrente. Deste xeito, trátase dun espectáculo interesante e ao alcance de calquera.
No caso do verán, durante as primeiras horas da noite, cara ao sur pódense atopar as constelacións de Escorpio e Saxitario, marcando o centro da galaxia. Cos prismáticos (se pode ser con trípode, mellor) pódense ver cúmulos de estrelas e nebulosas. Esta actividade permite recorrer a Vía Láctea dende o chan, e no sur, onde remata, pódese ver un espectáculo cheo de fenómenos.
Visión astronómica dos planetas
Actualmente, Marte, Xúpiter e Saturno son visibles ao amencer, seguindo así no mes de xullo. A mediados de mes, Venus poderase contemplar logo do solpor. Haberá que agardar a setembro para que Saturno poida ser observado ao longo de toda a noite. A mediados de agosto, poderase asistir a un curioso achegamento aparente de Marte e Xúpiter, en tanto que o día 21 do mesmo mes, a Lúa ocultará a Saturno.
Con todo, dende o Observatorio anuncian que, por coincidencia, “están todos bastante cerca do Sol”. Polo tanto, o rango de horas no que se poderá proceder á súa visión comprenderá dende pouco antes do amencer ou do anoitecer.
Eclipse parcial de Lúa
Para rematar co verán, na noite do 17 ao 18 de setembro vai ter lugar unha eclipse parcial de Lúa. Entre as 4:13 e as 5:16 horas desa madrugada, poderase contemplar no ceo esta manifestación astronómica, mais de moi pouca magnitude, sendo practicamente penumbral. Será visible en toda España, e a súa observación pódese levar a cabo a simple vista, sen instrumentación especial e sen entrañar perigos.
O que ocorre neste fenómeno é que o satélite ponse un pouco máis vermello que de costume. O eclipse parcial luar ten que ser nunha noite escura para poder observalo, acompañada dun ceo despexado. De por si, é difícil de apreciar se a Lúa non está clara e elevada no ceo. Mais, se está despexado, as catro da mañá é unha boa hora porque é noite temperá.
