Un equipo científico do Centro de Investigación Mariña (CIM) da Universidade de Vigo consegue desenvolver, por primeira vez no mundo, un protocolo eficaz de criopreservación para larvas de medusa. Trátase dun avance histórico que pode transformar as estratexias de conservación da biodiversidade mariña e impulsar novas liñas de investigación en bioloxía e acuicultura.
O traballo, publicado na revista Cryobiology, demostra que é posible conxelar e recuperar con éxito as éfiras (a primeira fase larvaria) da medusa Aurelia aurita, permitindo que continúen o seu desenvolvemento tras o proceso de desconxelación. Detrás da investigación están Alba Lago, Jesús Troncoso e Estefanía Paredes, persoal investigador do laboratorio CryoLab do grupo EcoCost do CIM.
Un logro científico que abre novas posibilidades
Ata agora, a criopreservación aplicárase con éxito a gametos, embrións, larvas ou xuvenís doutros invertebrados mariños, pero as medusas eran un grupo practicamente inexplorado debido á complexidade que supón o seu elevado contido en auga: máis dun 96%, o que volve especialmente difícil a súa criopreservación. Segundo explica o equipo, lograron que as larvas sobreviviran e mantiveran a súa integridade celular grazas a unha combinación de crioprotectores e tratamentos posteriores á desconxelación. Ademais, no artigo proponse este organismo como novo modelo para entender como criopreservar células, organismos ou tecidos de gran contido en auga.
Estefanía Paredes indica que este resultado permitirá “entender como criopreservar mellor outros organismos de gran interese local coma son mexillóns, ameixas ou berberechos nos que xa levamos tempo traballando”. A investigadora engade que neste campo “aínda existen moi poucos estudos, especialmente no caso dos cnidarios, no que ata agora non había protocolos descritos para larvas de medusa, xa que con este gran contido en auga non se consideraba que fose posible”.
Avanza, tamén, que o grupo ten plans de continuación do proxecto e agarda que iso poida atraer colaboradores internacionais para incorporarse ao CIM.
Retos superados
Un dos principais retos do estudo foi atopar a forma adecuada de avaliar o efecto dos crioprotectores nas larvas, xa que, aínda que son necesarios para evitar danos durante a conxelación, tamén poden resultar tóxicos. Ademais, foi necesario comprender o impacto da deshidratación durante o proceso de conxelación, xa que o risco de formación de cristais de xeo pode provocar danos graves, o que obrigou a optimizar con precisión as concentracións de crioprotectores, os tempos de equilibrio e as condicións de conxelación e desconxelación.
“A maiores, tratábase dun modelo biolóxico novo no ámbito da criobioloxía, o que supuxo un esforzo adicional nun proxecto de curta duración. Con todo, en apenas tres meses obtivéronse resultados moi positivos que permitiron validar o modelo e avanzar no desenvolvemento dun protocolo específico ao longo dun ano”, recoñece a investigadora do CIM.
Protección da biodiversidade mariña
Este avance abre novas posibilidades para a conservación ex situ do zooplancto xelatinoso, un grupo de organismos que desempeña un papel importante no funcionamento dos ecosistemas mariños e nas cadeas tróficas oceánicas. A capacidade de conservar estes organismos a longo prazo permitirá dispoñer de bancos biolóxicos que faciliten a investigación e a protección da biodiversidade mariña fronte aos impactos do cambio climático, a contaminación ou outras presións ambientais.
Ademais do seu valor para a conservación, o novo protocolo constitúe unha ferramenta prometedora para mellorar o coñecemento da bioloxía dos cnidarios e desenvolver novos modelos experimentais en criobioloxía, especialmente no estudo de organismos cun contido en auga moi elevado. Estes avances poden ter aplicacións futuras en ámbitos como a acuicultura, a xestión de recursos mariños e o desenvolvemento de novas tecnoloxías de conservación da biodiversidade.
A alta concentración de coláxeno, xunto co elevado contido en auga, fan deste modelo animal un gran candidato para estudiar conceptos básicos para a criopreservación de tecidos con compoñentes musculares. Así, isto ampliaría a aplicación do modelo de A. Aurita Melisenda tamén á biomedicina.
Referencia: Cryopreservation of Aurelia aurita larvae, a new model for understanding cryobiology in high-water content marine species (Publicado en Cryobiology)
