Un artigo de

Por mor da aparición de casos de varíola do mono en España e o resto de países europeos, os dermatólogos españois foron convidados a participar nunha recollida de datos desta enfermidade desde o 28 de maio ao 14 de xullo do 2022. 

Para este estudo  en ncluíronse unicamente aqueles pacientes que presentaron un resultado positivo nalgunha das tomas realizadas para Orthopoxvirus ou Monkeypox virus (MPXV). Realizouse unha enquisa a través de a plataforma REDCap na que se recolleron datos de carácter clínico, demográficos e epidemiolóxicos.

Pseudopústulas e dor intensa

Os resultados mostraron que a maioría de as lesións comezaban na zona xenital, facial, perianal ou nas extremidades.Tan só unha pequena porcentaxe dos pacientes (11 %) presentaron lesións circunscritas ou illadas.

Un dos aspectos máis importantes que achegamos é a descrición da lesión fundamental da varíola do mono. Aínda que se fale a miúdo de pústulas, o que se puido observar é que estas lesións constitúen pseudopústulas, dado que o seu contido é principalmente sólido e esbrancuxado.

Ademais, as lesións adoitan presentar un centro necrótico e unha auréola eritematosa que lles outorga o seu aspecto característico. A medida que evolucionan estas lesións, poden adquirir un aspecto máis purulento, necrosado ou mesmo ulcerado. Este é un dato fundamental para poder axudar no seu recoñecemento por parte, non só de dermatólogos, senón doutros profesionais sanitarios que non estean tan afeitos a valorar lesións cutáneas

Os síntomas das lesións reportados polos pacientes foron variables, pero algunhas foron moi dolorosas e asociáronse á inflamación dos ganglios rexionais (linfadenopatía).

Outros síntomas: inflamacións, febre, canseira…

Deixando ao lado as lesións cutáneas, outras manifestacións menos habituais pero relevantes foron: os panadizos (inflamación da parte distal dos dedos), a afectación directa da mucosa oral ou xenital e a proctitis (inflamación da mucosa rectal). Estas lesións podían aparecer de maneira illada, asociada ás lesións cutáneas ou precozmente, polo que se subliña a importancia de coñecer a súa relación co virus para poder realizar a dagnose axeitada.

Todos os pacientes incluídos no estudo presentaron síntomas sistémicos, maiormente inflamación de ganglios (56 %), febre (54 %), dor muscular (44 %), canseira (44 %) e cefalea (32 %). As maís das veces estes síntomas apareceron de forma concomitante ou entre 2 e 3 días antes da aparición das lesións cutáneas.

A necesidade de hospitalización foi case anecdótica (só 4 casos, o 2 % do total), e nestes poucos casos foi para controlar a dor ou para a vixilancia preventiva de aparición de síntomas severos (disfaxia severa, conxuntivites e sospeita de perforación). Ningún dos pacientes faleceu.

Poucas hospitalizacións

Todos os enfermos da nosa serie foron homes. Ademais, todos eles referían ter relacións sexuais con outros homes (99 %), e a maioría tiveron múltiples parellas sexuais nas semanas previas á aparición dos síntomas.

Outros datos epidemiolóxicos de interese observados foron que o 54 % dos pacientes presentaran a diagnose dalgunha infección de transmisión sexual (ITS) nos meses previos, o 34% utilizaba algún tipo de droga nas súas relacións sexuais e o 42 % eran positivos para o VIH. Tamén foi habitual o uso de PrEP (profilaxe preexposición) en pacientes VIH negativos. Ademais, no 76 % dos casos atopouse outra ITS concomitante no momento de presentar vexigas símica.

“Todos os pacientes incluídos no estudo presentaron síntomas sistémicos, maiormente inflamación de ganglios (56 %), febre (54 %), dor muscular (44 %), canseira (44 %) e cefalea (32 %).”

Trátase de unha enfermidade leve na maioría dos casos. Hai que prestar especial atención á sintomatoloxía máis atípica que puidese aparecer illada ou que conleve un manexo máis complexo como a proctitis, as lesións na vía aérea e os panadizos.

A infección concomitante con outras ITS é un achado frecuente nos pacientes diagnosticados de vexigas dos monos, polo que se debe de buscar activamente.

Aínda que o brote actual estea a producirse fundamentalmente en homes que teñen sexo con outros homes e con prácticas de risco, cabe a posibilidade de que co aumento da incidencia prodúzanse casos en pacientes ou grupos poboacionais dun perfil diferente.

Con todo, co debido coidado para evitar a estigmatización, todos os esforzos de control (información, vacinación…) deben dirixirse principalmente a este grupo máis afectado, coa axuda dos colectivos LGBTIQ+, para protexelos e ofrecer unha oportunidade óptima para controlar o gromo. 

Sen deixar de lado a importancia de que todos os profesionais sanitarios, calquera que sexa a súa especialización, coñezan esta enfermidade e as súas características clínicas, co fin de diagnosticar a patoloxía en calquera persoa susceptible ao contaxio.

Neste intre, a nosa arma principal para o control do brote é animar e insistir aos pacientes diagnosticados a cumprir o período de illamento recomendado. 

Ademais, dispoñer de a vacina poderá axudar a inmunizar aos contactos dos casos confirmados ou a toda aquela persoa que poida ter máis risco de adquirir a enfermidade.

É gran mportancia continuar a investigación e o traballo conxunto e coordinado da comunidade científica co fin de avanzar no coñecemento desta enfermidade e dar resposta ás preguntas que aínda nos formulamos como por exemplo: a persistencia do virus en fluídos ou mucosas, a posibilidade de contaxio a través de persoas asintomáticas ou o manexo máis idóneo dos nosos pacientes.


*Pablo Fernández González. Dermatólogo, Hospital Universitario Ramón e Cajal

Cláusula de divulgación. Pablo Fernández González é membro e un dos voceiros da Academia Española de Dermatoloxía e Venereoloxía (AEDV) para a varíola símica

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.