A Estratexia Galicia Dixital 2030 ten entre os seus obxectivos a elaboración dunha recreación virtual do territorio galego sobre unha base cartográfica (Xemelgo Dixital), realizada con datos reais procedentes de sensores e outras fontes de información. Esta “Galicia Virtual” permitirá ás administracións e empresas realizar simulacións e probas en ámbitos moi diversos, así como prestar servizos co uso de tecnoloxías de intelixencia artificial.
A mellora na xestión de datos que pode proporcionar unha contorna de simulación e apoio á toma de decisións sobre o territorio, ou xemelgo dixital, xera beneficios equivalentes ao 25% do gasto total en infraestruturas, segundo as conclusións dos “Principios Géminis”, publicados polo Goberno do Reino Unido en 2018. Estes principios foron aprobados en resposta ao desafío de crear o Xemelgo Dixital Nacional Británico (NDT), cuxo obxectivo é axudar as organizacións para tomar decisións mellor informadas para obter mellores resultados e utilizar os datos para o ben público.
A grandes liñas, un xemelgo dixital territorial consta de tres elementos: un espazo físico (o territorio), un espazo virtual (o xemelgo) e un espazo de conexión entre ambos. É neste espazo intermedio onde se concentran os datos e se procesan con tecnoloxías intelixentes co obxectivo de que o espazo virtual teña un comportamento similar ao do espazo físico. Isto permítenos tomar decisións e comprobar os posibles efectos e resultados no espazo virtual antes de aplicar esas decisións no espazo físico.
Un dos eixos de actuación da Estratexia Galicia Dixital 2030 refírese precisamente á configuración dun territorio intelixente, verde e resiliente. Desde principios desta década xa se puxeron en marcha iniciativas para conseguir este obxectivo, como a plataforma de territorio intelixente, para facilitar a xestión da mobilidade interurbana, as actividades agrícolas ou a xestión de infraestruturas rurais; ou a rede da internet das cousas de Galicia (iCousas), que permitirá a instalación de ata 300.000 sensores no territorio que proporcionarán todo tipo de datos en tempo real.
Neste contexto, a Xunta de Galicia presentou ao Goberno do Estado un proxecto para a creación dun xemelgo dixital do territorio na primeira fase do Programa de Especialización Tecnolóxica en Redes Territoriais (Retech), que foi aprobado.
O territorio, orixe dos datos
O funcionamento do xemelgo dixital require a xestión de grandes cantidades de datos de diversas fontes. Cantos máis datos se poidan procesar, menor será a incerteza das predicións. No caso do Xemelgo Dixital de Galicia, as principais fontes de datos serán: os sistemas de monitorización do territorio, como os sensores da rede da Internet das Cousas do proxecto iCousas, que permitirán enviar os datos recollidos por polo menos 300.000 sensores de todo tipo a 300 destinos diferentes; a rede de cámaras fixas distribuídas por toda a Comunidade; ou as estacións meteorolóxicas. Tamén recibirá os datos dos vehículos aéreos non tripulados da iniciativa Civil UAV do Centro Aeroespacial de Galicia.
Ademais, o Xemelgo Dixital tamén contará con datos do Sistema de Información Xeográfica de Galicia (cartografa láser LIDAR, fotogrametría etc.). Tamén utilizará datos xeográficos de fontes oficiais, como os nodos IDE (Infraestruturas de Datos Espaciais) ou os servizos do Open Geospatial Consortium (OGC).
Finalmente, o XDG recibirá datos das diferentes consellerías e departamentos da Xunta de Galicia, así como aplicacións e plataformas sectoriais, como mobilidade, agricultura 4.0, turismo, xestión de espazos naturais, etc.
Acceso á xestión dos datos
O sistema Xemelgo Dixital Galicia dispoñerá de información almacenada en bases de datos públicas, bases de datos privadas e datos abertos (Open Data). Ademais, a información do territorio físico formará o “Lago de Datos da Xunta de Galicia”.
A partir dunha capa de modelado, os datos procesaranse con tecnoloxías intelixentes, como análises de datos, aprendizaxe automática (machine learning) ou algoritmos de intelixencia artificial.
Configuración do espazo virtual
O resultado da xestión intelixente dos datos do territorio e outras fontes será a recreación de Galicia nunha contorna virtual que permitirá planificar e xestionar de forma intelixente, en base a simulacións e analítica preditiva, a prestación de servizos públicos e privados e todo tipo de actuacións, especialmente nas zonas rurais.
Entre as ferramentas que resultarán do xemelgo dixital atópanse os simuladores de escenarios, visores 2D, 3D e 5D, o visor do Sistema de Información Xeográfica, o cadro de mandos, roteiros interactivos ou aplicacións sobre meteoroloxía ou análise climático.
Os usos dun xemelgo dixital territorial son infinitos, xa que calquera usuario pode adaptar a súa funcionalidade ás súas necesidades particulares. As súas aplicacións son evidentes na xestión do cambio climático, a mobilidade e o transporte, a produción agrícola, gandeira ou forestal, a prevención e loita contra incendios, a xestión de emerxencias, o turismo, as infraestruturas, etc.
