A prohibición da venda de produtos de tabaco a persoas nadas a partir dun ano específico co obxectivo de que nunca empecen a consumilo coñécese como “xeración libre de tabaco”. Esta é unha medida que ten sido aplicada ou tomada en consideración en diversos países pero, ata o de agora, nunca se realizara unha estimación global do impacto que pode chegar a ter unha actuación deste tipo en todo o mundo. Un estudo liderado pola Universidade de Santiago (USC) e a Axencia Internacional para a Investigación en Cancro (IARC), entre outros colaboradores, acaba de publicarse na revista Lancet Public Health e estima que unha actuación desta envergadura evitaría 1,2 millóns de mortes por cancro de pulmón no planeta.
A investigación que abarca un total de 185 países baséase nun hipotético escenario no que se lle prohibise consumir tabaco á poboación nacida entre o 1 de xaneiro de 2006 e o 31 de decembro de 2010, asumindo que a acción se aplicase perfectamente. A cifra de vidas que se salvarían supera a barreira do millón, o que supón evitar o 40,2% de todas as mortes por cancro de pulmón, nas persoas nadas nese quinquenio, ata 2095. Evitaríase un maior número de mortes por cancro de pulmón en homes (45,8% do total de mortes) que en mulleres (30,9% do total).
Resultados por rexións
Por rexións, a maior porcentaxe de mortes rexístrase en Europa Occidental (73,6%). En homes, evitaríanse máis pasamentos na rexión de Europa Central e Oriental (74,3%) e, no caso das mulleres, en Europa Occidental (77,7%). “A pesar de que globalmente, a porcentaxe de mortes evitables por cancro de pulmón é maior en homes, nalgunhas rexións de América do Norte, Europa e Australia e Nova Zelandia esta porcentaxe é maior en mulleres”, explican dende o equipo investigador que na USC está integrado por profesorado da Área de Medicina Preventiva e Saúde Pública.
Trátase de Julia Rey Brandariz (primeira autora), Mónica Pérez Ríos e Alberto Ruano Raviña, tamén coordinador de Epidemioloxía do Grupo Español de Cancro de Pulmón. O equipo destaca que, en España, evitaríanse 21.900 mortes, das cales, 11.600 corresponden a homes e 10.300 a mulleres. “Isto suporía evitar o 71,9% e 73,1% das mortes por cancro de pulmón esperadas en homes e mulleres, respectivamente”, explican.
Tobacco endgame
A xeración libre de tabaco é unha medida que forma parte dunha estratexia coñecida como tobacco endgame que busca acabar drasticamente coa epidemia tabáquica. Nova Zelandia foi pioneira en implementar esta medida prohibindo a venda de produtos de tabaco ás persoas nadas a partir do 1 de xaneiro de 2009, pero un cambio de goberno retirou esta medida. En Reino Unido, a prohibición da venda de tabaco a persoas nadas a partir do 1 de xaneiro de 2009 está a ser considerada para a súa implementación en 2027. Medidas similares á xeración libre de tabaco foron aplicadas anteriormente en cidades de Estados Unidos e Filipinas.
Aínda que o estudo é a simulación da aplicación dunha xeración libre de tabaco, este equipo de investigación tamén constatou recentemente, na Revista Española de Cardioloxía, que o consumo de tabaco causa arredor de 54.000 mortes anuais en España e, en Archivos de Bronconeumología, que a exposición ao fume ambiental de tabaco causa 750 mortes anuais. “Estes datos están a alimentar os futuros cambios lexislativos no noso país”, subliñan, xa que o consumo de tabaco é a principal causa de morte evitable en enfermidades crónicas. “É imprescindible seguir reforzando e aplicando medidas de control do tabaquismo que contribúan a diminuír o impacto do consumo de tabaco na mortalidade por cancro de pulmón, así como en máis de 20 enfermidades relacionadas co seu consumo”, conclúen.
