O Instituto de Diagnóstico Ambiental e Estudos da Auga (IDAEA-CSIC) detecta, por primeira vez, 11 compostos químicos no sangue do cordón umbilical de 69 bebés de Barcelona que acababan de nacer. Entre eles atópanse algúns filtros ultravioleta (UV) utilizados nas cremas solares e parabenos de amplo uso en cosmética, ambos os posibles causantes de efectos adversos nas etapas temperás do desenvolvemento fetal e infantil. Estes resultados demostran a transferencia de ditos compostos entre a nai e o feto a través da barreira placentaria.
A metodoloxía incluíu unha análise química moi precisa para detectar especificamente os filtros UV e parabenos, ademais de investigar outros compostos de forma máis xeral. Non é a primeira vez que se detectan contaminantes no cordón umbilical, pero si este grupo de 11 compostos, que inclúen filtros solares de amplo uso.
Estes compostos químicos transmítense a través da barreira placentaria e supoñen un risco para a saúde e o medioambiente
Ditas substancias químicas xeran unha preocupación crecente, xa que se están detectando recentemente nunha gran variedade de mostras e supoñen un risco para a saúde humana e o medioambiente.
“Nun 17% das mostras de cordón umbilical que analizamos detectamos benzofenona-3 (oxibenzona), o filtro UV máis utilizado a escala mundial para a protección solar e que actualmente está prohibido nalgúns países”, explica a Silvia Díaz-Cruz, investigadora do IDAEA-CSIC e autora principal do estudo. Este disruptor endócrino afecta á reprodución e ocasiona un maior risco de sufrir endometriose, infertilidade e problemas durante a xestación e o parto.
Outro dos filtros UV é a avobenzona (presente nun 15% das mostras), detectado por primeira vez en cordón umbilical neste traballo. Esta substancia é habitual en cremas solares e outras locións corporais pola súa ampla protección fronte á radiación solar. O composto pode interferir coa acción natural dos estróxenos e favorecer o desenvolvemento de obesidade infantil.
A oxibenzona é o filtro ultravioleta máis usado no mundo e está prohibido nalgúns países
Ademais, tamén se acharon altas concentracións de benzofenona-2 (53,3 ng/mL), un coñecido disruptor endócrino. Cabe sinalar que en estudos previos estes investigadores xa acharon este tipo de compostos en placenta humana e en leite materno.
Respecto ás concentracións detectadas nas mostras de cordón umbilical, Díaz-Cruz subliña: “o problema destes compostos é que, ao ser contaminantes de preocupación e detección recente, a regulación non estableceu un valor límite para a exposición humana”. Con todo, a nivel de produto, a lexislación cosmética si que obriga a que a benzofenona-3 e a avobenzona representen ata un máximo do 6% e 4% do peso total do produto, respectivamente.
O equipo investigador sinala que a principal vía de exposición a estes compostos é por contacto dérmico, aínda que tamén poden entrar ao corpo humano a través de comida ou auga contaminada, ou pola inhalación de aire. De entre os outros químicos achados por primeira vez en cordón umbilical, destaca o antioxidante MBM aditivo en envases plásticos.
“Considerando o número limitado de mostras do noso traballo, estes resultados deberían interpretarse como unha referencia preliminar para estudar nunha poboación máis extensa a transferencia de compostos químicos a través do cordón umbilical”, conclúe Díaz-Cruz.
Os autores recalcan que é necesario facer un seguimento para coñecer os efectos negativos destes compostos a longo prazo e poder levar a cabo unha regulación máis adecuada en relación á saúde humana e do medio ambiente.
Referencia: Target analysis and suspect screening of UV filters, parabens and other chemicals used in personal care products in human cord blood: Prenatal exposure by mother-fetus transfer (Publicado en Environment International)
