Confírmase un segundo caso de hantavirus a bordo do cruceiro MV Hondius, que viaxa dende Arxentina ata Cabo Verde. Trátase dunha muller de nacionalidade neerlandesa que faleceu tras desembarcar na illa de Santa Elena; era a esposa do primeiro falecido polo virus, quen xa fora evacuado co corpo. Segundo as últimas informacións, o brote suma polo menos tres vítimas mortais e arredor de sete casos sospeitosos, incluíndo cinco adicionais en estudo e dous tripulantes que presentan síntomas respiratorios agudos e están pendentes de evacuación. A raíz desta situación, a Organización Mundial da Saúde (OMS) indicou nun primeiro momento que o buque continuaría a súa ruta cara ás Illas Canarias, aínda que o Ministerio de Sanidade español matizou que esta decisión aínda non está pechada.
O hantavirus é unha enfermidade viral aguda grave causada por unha zoonose, potencialmente mortal. Transmítese principalmente a través do contacto con roedores silvestres infectados —especialmente a través da súa urina, feces ou saliva— e tamén pola inhalación de partículas contaminadas en suspensión. Esta vía aérea é a máis habitual, tanto en espazos abertos como pechados. No momento actual, viaxan no barco arredor de 149 persoas de 23 nacionalidades diferentes, entre elas 14 españois —13 pasaxeiros e un tripulante—.
Cal foi a orixe do foco?
Segundo o Ministerio de Sanidade, as evidencias apuntan a que os contaxios se produciron na propia embarcación. En concreto, sinalan unha posible exposición nunha zona de excursións frecuentada polos afectados, onde podería haber presenza de roedores portadores do virus. Non obstante, tamén se barallan outras hipóteses, como un contaxio por contacto estreito entre persoas a partir do médico, algo pouco habitual pero posible en determinadas variantes.
E a variante deste gromo?
O epidemiólogo Salvador Peiró informa para Science Media Center que existen dúas variantes. En Europa, o máis frecuente é o Puumala virus, con cadros que en moitos casos pasan desapercibidos. Mentres, en Sudamérica, a variante —coñecida como cepa Andes— é máis agresiva e produce unha síndrome cardiopulmonar con insuficiencia respiratoria rápida, hemorraxias e mesmo mortalidade significativa. A causa da procedencia do cruceiro, que partiu dende Arxentina, esta segunda variante podería ser a causa da enfermidade nos pasaxeiros do MV Hondius, como indica o investigador Michael Head dende o SMC. Así, dous dos casos viaxaron por Sudamérica antes de embarcar no curceiro.
Como será a corentena?
Durante a posible chegada do cruceiro ás Illas Canarias levaranse a cabo novos exames médicos. O buque debería entrar en corentena, durante polo menos 15 días, e evacuar aos pasaxeiros con síntomas compatibles coa enfermidade, tal e como van facer cos dous membros tripulantes. Entre as medidas para o MV Hondius están limpar e desratizar.
Hai antecedentes en España?
“Os hantavirus non son un virus novo“, sinala o epidemiólogo Salvador Peiró. Esta tipoloxía coñécese dende os anos cincuenta e identificáronse nos setenta. Ademais, non se trata dun virus de transmisión comunitaria, nin se transmite entre persoas: “Nalgunha situación podería pasar, pero é moi difícil“, indica. O Ministerio de Sanidade xa emitiu en 2012 unha alerta sanitaria tras un brote detectado en Yosemite, no estado de California, en Estados Unidos, pero ningún español foi afectado como contaxio.
Podería ser unha nova pandemia?
“Non hai ningún risco xeral para a poboación onde vaia o barco”, sinala Salvador Peiró, a pesar de ter unha taxa de letalidade de ata o 40%, segundo a epidemióloga Charlotte Hammer, da Universidade de Cambridge. Con todo, a raíz deste gromo, estase a avaliar a transmisión do hantavirus de persoa a persoa, anteriormente só documentada na cepa Andes. Así mesmo o subliña Hans Henri P. Kluge, director rexional da OMS en Europa: “O risco para a poboación en xeral segue a ser baixo. Non hai motivo para o pánico nin para impor restriccións de viaxe”.
