Os casos de lepra están aumentando en todo o mundo e Galicia non é unha excepción. Hai dous pacientes a tratamento dos 19 que rexistra España, que está a experimentar unha repunta da doenza. Así o recolle o último informe de vixilancia epidemiolóxica do Instituto de Saúde Carlos III de Madrid, que recoñece “o lixeiro ascenso de casos novos”, tanto autóctonos como importados, dos últimos cinco anos. A Fundación Fontilles, unha entidade referente na loita contra a enfermidade, asegura que a detección de casos sufriu un incremento do 10% debido á redución da vixilancia durante a pandemia de covid.
España non é o único país que está a experimentar un aumento de casos, senón que forma parte dos 143 estados que vixía a Organización Mundial da Saúde (OMS). En 2021, último ano do que se teñen rexistros, notificáronse 140.594 novos casos que contrastran cos 128.405 de 2020: 12.189 máis. Ademais, este incremento está afectando especialmente á poboación infantil e con discapacidades asociadas. Estes datos poñen de manifesto que estamos moi lonxe aínda de cumprir os obxectivos establecidos para 2030, que esperaban reducir no 70% o número anual de casos detectados, entre outras medidas.
En 2021 notificáronse 12.000 casos máis que o ano anterior
Segundo informa a OMS, a lepra é unha enfermidade infecciosa crónica causada pola bacteria Mycobacterium leprae. A doenza maniféstase principalmente na pel, nos nervios periféricos e na mucosa do tracto respiratorio superior e nos ollos pero actualmente é unha enfermidade curable e o tratamento nas primeiras fases pode evitar a discapacidade. Segundo a Fundación Fontilles, a OMS facilita gratuitamente dúas pastillas diarias que deben administrarse durante un ano —seis meses nos casos menos graves— e que serven para eliminar definitivamente a bacteria.
Impacto da covid-19
A hipótese que colle máis forza para explicar este aumento de casos é a do impacto da covid-19 na detección de novos doentes. Unha tese que non só defende a Fundación Fontilles, senón tamén o catedrático de Microbioloxía da Universidade de Salamanca Raúl Rivas nun artigo publicado este luns en The Conversation. “É posible que o afloramento inusual se debe ao aumento de casos non detectados a raíz dos confinamentos levados a cabo para combater a pandemia de covid 19”, recolle o experto, facendo fincapé no grave impacto que tivo o SARS-CoV-2 na saúde mundial e na suspensión de moitos servizos regulares de saúde.
Rivas considera que o tratamento actualmente dispoñible para tratar a enfermidade é moi esperanzados, tendo en conta que antes da súa administración os pacientes sufrían desfiguracións visibles e aparentes, ademais do forte impacto psicolóxico. Porén, o microbiólogo considera que queda moito camiño por percorrer. E non só no que se refire á detección e prevención da enfermidade, senón tamén a como miramos a quen a padece. “Non olvidemos que o prexuízo e a discriminación contra as persoas que padecen lepra supón unha violación dos dereitos humanos”, conclúe Rivas.
