Un estudo internacional, liderado polo CSIC, demostra que a lactación materna exclusiva no primeiro mes de vida ten un efecto protector fronte á aparición de bacterias portadoras de xenes de resistencia aos antibióticos, un dos principais problemas de saúde pública.
O estudo, publicado en Nature Communications, describe o impacto que exerce o leite materno sobre a composición do microbiota intestinal infantil, o conxunto de microorganismos que habita no intestino, e á presenza de bifidobacterias.
Os datos proceden de mostras fecais recollidas ao longo do primeiro ano de vida de 66 bebés e quen realizan un seguimento ata os seis anos de idade para estudar como se forma e evoluciona o microbiota.
Os resultados revelan que a lactación favorece a presenza de bacterias do xénero Bifidobacterium, que desempeñan un papel crave na protección do intestino infantil fronte a aparición de bacterias que presentan xenes relacionados coa resistencia aos antibióticos.
“Unha alta presenza de bifidobacterias no intestino infantil asóciase cun conxunto de xenes do microbioma que confiren resistencia aos antimicrobianos, o que chamamos resistoma, menos diverso e con menor carga de xenes de resistencia”, revela Carmen Colado, investigadora do IATA-CSIC e autora do traballo.
En cambio, “unha menor abundancia destas bacterias asóciase cun microbioma máis diverso, e con presenza de microorganismos potencialmente patóxenos que posúen unha maior carga de xenes de resistencia”, advirte.
Protección e cesárea
Outro achado importante do estudo é que o crecemento de bifidobacterias asociado á lactación materna podería paliar efectos adversos do nacemento por cesárea, que interfire na transferencia natural de bacterias beneficiosas durante o parto e implica unha exposición temperá a antibióticos.
Isto pode alterar a colonización microbiana do intestino e favorecer a aparición de bacterias resistentes a tratamentos. O equipo observou que os bebés nados por cesárea e alimentados exclusivamente con leite materno durante o primeiro mes presentaban unha carga de xenes asociados a resistencia antimicrobiana moito menor que aqueles que non recibiron lactación materna, e similar á dos nados por vía vaxinal.
En cambio, a interrupción da lactación antes dos seis meses de vida, o período mínimo aconsellado pola OMS para manter esta práctica, asociouse cun aumento sostido de xenes relacionados coa resistencia aos antibióticos, o que podería dificultar o tratamento de futuras infeccións.
“Os nosos resultados mostran que a lactación exclusiva non só beneficia o bebé no presente, senón que tamén ten implicacións duradeiras na súa saúde intestinal a longo prazo”, explica Anna Samarra, investigadora predoutoral do grupo MAINBIOTICS no IATA-CSIC e primeira autora.
Prevención temperá
“Estes achados achegan evidencia científica sobre a importancia da lactación materna na saúde do bebé lactante a curto e longo prazo”, indica Cecilia Martínez Costa, xefa do Servizo de Pediatría do Hospital Clínico Universitario de València e coautora do estudo.
“Ademais, estas estratexias tamén contribuirán a reducir a resistencia aos antibióticos, un dos grandes desafíos de saúde pública aos que se enfronta a nosa sociedade”, conclúe. Así, fomentar a lactación non só protexe a saúde do bebé, senón que tamén pode contribuír a reducir a transmisión de xenes resistentes na poboación, aseguran as investigadoras.
O equipo de investigación empregou análises metaxenómicas que permiten estudar tanto a composición bacteriana como os xenes relacionados coa resistencia a antibióticos, con información clínica e datos de crecemento de lactantes.
“Este traballo combina por primeira vez datos clínicos, antropométricos e metaxenómicos nunha cohorte ben caracterizada para estudar como se configura o resistoma infantil en condicións reais de vida. A integración de todas estas capas de información permitiunos comprender con maior precisión o papel da lactación materna na modulación temperá do microbioma”, describe Narciso Quijada, investigador do CSIC e un dos autores principais do estudo.
Referencia: Breastfeeding and early Bifidobacterium-driven microbial colonization shape the infant gut resistome (Publicado en Nature Communications)
