A gripe, xunto cunha pneumonía bacteriana, podería incrementar máis de tres veces o risco de morte, polo que previr pneumonías bacterianas é especialmente importante cando xorde unha infección polo virus da gripe. Así o sinalan os resultados dun estudo publicado na revista International Journal of Infectious Diseases, coordinado polo Grupo de Investigación Viroloxía e Inmunidade Innata da Universidade CEU San Pablo (USPCEU), que dirixe o Dr. Estanislao Nistal Villán, en colaboración coa Unidade de Inmunoloxía e Transplantes do Centro Nacional de Microbioloxía do Instituto de Saúde Carlos III (ISCIII), liderada polo Dr. Jordi Ochando.
Os investigadores analizaron datos de máis de 48.000 pacientes publicados entre 2010 e 2020, provenientes de 135 estudos desenvolvidos en 28 países, en busca das principais causas que incrementan a gravidade en caso de gripe. Os resultados, ademais, foron validados de forma independente mediante a plataforma TrinetX con datos de case catro millóns de pacientes. Os resultados apuntan cara ás infeccións pulmonares bacterianas como un dos factores de risco máis relevantes en infeccións por virus da gripe. “Algunhas das bacterias que causan estas pneumonías secundarias poden vivir no noso corpo e colonizar o noso aparello respiratorio superior ou infectarnos desde o exterior. As máis habituais, como Streptococcus pneumoniae e Staphylococcus aureus, son responsables de máis do 60% das pneumonías bacterianas asociadas á gripe”, detallan Javier Arranz-Herrero e Jesús Presa, primeiros autores do estudo.
O Dr. Estanislao Nistal Villán apunta que a análise presenta datos especialmente interesantes, como que a gripe, unida á infección pulmonar bacteriana, incrementa máis de tres veces o risco de falecemento. Os investigadores acharon tamén que algunhas enfermidades hematolóxicas crónicas presentan un risco similar, seguidas do risco asociado a desordes neurolóxicas, insuficiencia renal, inmunosupresión, enfermidades hepáticas ou cardiovasculares crónicas, ademais doutras condicións.
A prevención de pneumonías bacterianas, unha das claves
O estudo tamén lanza a posibilidade de que se estean infradiagnosticando as complicacións bacterianas en casos de gripe, e pon de manifesto a necesidade de afrontar estratexias de prevención, diagnóstico e tratamento antibiótico en casos onde exista un risco alto de complicacións asociadas ás infeccións gripais. A gripe é unha enfermidade causada por distintos virus Influenza: “A pesar do habituados que estamos á palabra gripe, esta enfermidade relaciónase en España con máis falecementos que os producidos por accidentes de tráfico. Existen distintas condicións físicas, de idade, ou enfermidades que fan que os pacientes que desenvolvan gripe teñan un risco alto de sufrir complicacións e de morrer”, engade Nistal Villán.
Doutra banda, a investigación apunta a que o impacto das infeccións bacterianas asociadas a casos de gripe pode estar detrás da alta letalidade da pandemia de 1918: “Máis do 90% das necropsias de pulmón analizadas de falecidos por gripe durante a pandemia de 1918 tiñan unha alta presenza de bacterias, algo que puido estar asociado a unha maior letalidade que a causada unicamente pola infección viral”, apuntan os autores. Os resultados apuntan a que a prevención mediante a vacinación, xunto con medidas de contención de saúde pública, o diagnóstico precoz e o tratamento adecuado das infeccións bacterianas para previr a posible aparición doutras bacterias cada vez máis resistentes a antibióticos, son factores clave para mellorar o prognóstico dos pacientes con infeccións gripais.
A crise actual da covid-19 puxo de relevo a urxente necesidade de desenvolver novas estratexias que permitan mellorar o noso sistema de saúde para identificar e reducir riscos concretos, sinalan tamén os investigadores. A poboación infantil e as persoas de idade avanzada son os grupos de maior risco de sufrir complicacións pola gripe: “Este traballo trata de salientar con valores concretos os puntos débiles que deben de terse en conta para afrontar unha mellor atención fronte á gripe”, conclúen os autores do estudo.
Pódese ter as duas cousas a vez?