Os artefactos fabricados con pedras ou estruturas óseas ofrecen información sobre o comportamento e a cultura dos humanos no Paleolítico. Os obxectos fabricados con ósos ou dentes de animais son especialmente interesantes porque son porosos, o que permite que penetren fluídos corporais que conteñen ADN, como a suor, o sangue ou a saliva.
Este material xenético, á súa vez, pódese utilizar para deducir quen foron os fabricantes ou os usuarios deses artefactos. Con todo, a extracción de ADN de material esquelético antigo pode destruír ou alterar os espécimes, ao sometelos a métodos agresivos de extracción, o que dificulta a vinculación destes obxectos a individuos humanos concretos.
Un innovador método non invasivo permitiu recuperar ADN antigo do dente dun cervo e da humana que o usou como adorno
Para solucionalo, un equipo internacional de investigadores liderado desde o Instituto Max Planck de Antropoloxía Evolutiva (Alemaña) desenvolveu un método non destrutivo para extraer o ADN, no que os obxectos se mergullan nunha solución tampón de fosfato sódico mentres se aumenta gradualmente a temperatura.
O ADN atrapado nas pezas óseas e dentais antigas libérase así na solución e permite a súa posterior secuenciación e análise, segundo detallan os seus autores esta semana na revista Nature.
Os investigadores aplicaron este método a un colgante de dente de cérvido da cova de Denisova, no sur de Siberia (Rusia), e conseguiron recuperar ADN dun uapití (unha especie de cervo) e dun antigo humano.
Coa nova técnica puidéronse recuperar “xenomas mitocondriais humanos e do cervo, o que nos permitiu estimar a idade do colgante en aproximadamente 19.000-25.000 anos”, apuntan os autores.
Os investigadores destacan que o uso do ADN para realizar estas estimacións tamén evita a toma de mostras destrutivas para a datación por radiocarbono.
Muller emparentada con poboación do norte de Siberia
Pola súa banda, “a análise do ADN nuclear identifica ao presunto fabricante ou portador do colgante como un individuo feminino con fortes afinidades xenéticas a un grupo de antigos poboadores do norte de Eurasia setentrional que viviron na mesma época, pero que antes só se atopaban máis ao leste en Siberia”, segundo o estudo.
A idade do colgante estimouse en aproximadamente 19.000-25.000 anos
Os autores conclúen que os seus traballos demostran o potencial deste tipo de artefactos prehistóricos como unha fonte, ata o de agora inexplorada, de ADN humano antigo, que permite relacionar directamente rexistros culturais e xenéticos na arqueoloxía prehistórica.
Tamén suxiren aos arqueólogos que apliquen protocolos para minimizar a manipulación durante e despois da escavación, xa que a contaminación superficial do ADN pode dificultar este tipo de novas análises.
Referencia: Ancient human DNA recovered from a Palaeolithic pendant (Publicado en Nature)
Sígueme parecendo incríbel que unha molécula orgánica como o ADN poida permañecer durante tanto tempo sen sufrir transformacións que a degraden.